فصل 109 درجات روزه
روزه را سه درجه است :
اول - روزهء عموم : و آن نگاهداشت شكم و فرج است از شهوترانى ، و اين گونه روزه بيش از رهائى از حكم مجازات و خلاصى از عذاب فايده نمىبخشد .
دوم - روزهء خواص : و آن علاوه بر نگاهداشت مذكور ، باز داشتن چشم و گوش و زبان و دست و پا و ديگر جوارح است از گناهان ، و بر اين روزه ثوابهائى كه صاحب شرع به آن وعده داده مترتّب مىگردد .
سوم - روزهء خواص خواص : و آن علاوه بر دو نگاهداشت مذكور ، محافظت دل است از همّتهاى فرو مايه و اخلاق پست و انديشه هاى دنيوى ، و باز داشت آن از هر چه جز خداست ، و گشادن اين روزه آنست كه دربارهء غير خدا و روز آخرت بينديش ، و حاصل اين روزه رو آوردن است با تمام حقيقت همّت به خدا و رو گردانيدن از غير خدا ، و چنگ در زدن به معنى قول خداى تعالى : قُلِ الله ثُمَّ ذَرهُم 6 : 91 « بگو خدا ، و بگذارشان » . و اين درجه مخصوص پيغمبران و صدّيقان و مقرّبان است ، و نتيجه و ثمرهء اين روزه رسيدن به ديدار و لقاء الهى است و كاميابى و فوز به آنچه هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و بر دل هيچ كس خطور نكرده .
و مولاى ما حضرت صادق عليه السّلام به اين نوع روزه اشاره دارد كه مىفرمايد :
« پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : روزه سپر و پوششى است از آفتهاى دنيا ، و مانع عذاب