اينهاست كه با از دست رفتن بعضى از آنها حسن بر طرف مىشود و با از دست رفتن برخى كمال حسن از ميان مىرود ، و آدمى به سبب اين نقصها زشت روى و نكوهيده و نامرغوب مىگردد .
و چون اين را دانستى : اى دوست من بدان كه نماز تو مايهء قربت و هديه و تحفه اى است كه به پيشگاه پادشاه پادشاهان مىبرى ، مانند هديه اى كه كسى براى پادشاهى مىبرد تا بدان وسيله به وى تقرّب جويد . و اين تحفه به خداى تعالى عرضه مىشود و در روز « عرض اكبر » آن را به تو بر مىگردانند ، پس در نيكو و زيبا ساختن يا بد و زشت نمودن آن اختيار به دست توست . و هر كه آن را چنان كه بدان مأمور است بجا آرد و اعمال واجب و مندوب و شرايط ظاهرى و باطنى آن را مراعات كند ، و اخلاص و حضور قلب داشته باشد ، مانند كسى است كه بندهء صحيح بخلقت تمام جوان زيباى عاقل كاملى را به پادشاهى هديه برد . و هر كه بر اعمال ظاهرى اقتصار نمايد و از حضور و توجه و قصد قربت و اخلاص غافل شود ، همچون كسى است كه بندهء مردهء بىروحى را به پادشاهى پيشكش كند . و هر كه عمدا چيزى از واجبات آن را ترك نمايد ، مانند كسى است كه بندهء كشته شده اى را هديه برد ، و هر كه بر اقلّ آنچه توان كرد بسنده كند مانند كسى است كه بندهء زندهء كور يا كر يا گنگ يا دست و پا بريده يا پير يا زشترو يا مجروح يا امثال اينها را هديه نمايد .
پس اى غافل بيدار شو و با خود بينديش كه اگر به نزد پادشاهى از پادشاهان دنيا ، بلكه به نزد كسى كه از وى به مراتب پستتر است از امرا و حكَّام ، تحفه اى برى ، چگونه در خوبى و زيبائى آن سعى و كوشش مىكنى تا مورد قبول افتد ، پس اى مغرور تو را چه افتاده كه از نيكو ساختن هديه و تحفهء خود به پادشاه پادشاهان كه آغاز تو از او و بازگشت تو به سوى اوست غفلت و سهل انگارى مىكنى ؟ و حال آنكه وارد شده است كه : هر نمازى را كه انسان ركوع و سجود آن را درست بجا نياورد نخستين خصم صاحب آن در روز عرض اكبر خواهد بود ، و خواهد گفت : « خدا تو را ضايع كند چنان كه مرا ضايع كردى » .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 402
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٠٢