جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 367

فَلَمّا نَسُوا ما ذُكِّرُوا بِه فَتَحنا عَلَيهِم ابوابَ كُلِّ شَيءٍ حَتَّى اذا فَرِحُوا بِما أُوتُوا اخَذناهُم بَغتَةً فَاذا هُم مُبلِسُونَ 6 : 44 ( انعام ، 44 ) « و چون آنچه را بدان پندشان داده بودند [ و به آن مأمور بودند ] به فراموشى سپردند درهاى همه چيز را بر آنان گشوديم تا بدانچه به آنها داده شده بود شادمان گشتند ناگاه آنان را گرفتيم و يكباره نوميد شدند » . و روايت است كه : « يكى از پيامبران به خدا شكايت كرد و گفت : پروردگارا ، بندهء مؤمن تو را اطاعت مىكند و از معصيت تو دورى مىنمايد دنيا را بر او تنگ مىكنى و او را دستخوش بلا مىسازى ، و بندهء كافر تو را اطاعت نمىكند و بر گناهان جرأت مىنمايد بلا را از او بر كنار مىدارى و دنيا را بر او مىگسترانى پس خداى تعالى به او وحى فرستاد كه : بندگان از من و بلا از من است ، و همه تسبيح و حمد من مىكنند ، و مؤمن گاهى گناهانى دارد . پس دنيا را از او جدا مىكنم و بلا را بر او مىگمارم ، كه كفّارهء گناهان او شود تا مرا ملاقات كند ، و پاداش نيكيهاى او را به وى بدهم ، و گاهى كافرى حسناتى دارد ، پس روزى او را فراخ مىگردانم و بلا را از او بر كنار مىسازم ، كه در دنيا پاداش او را داده باشم تا در قيامت جزاى بديهاى او را بدهم » ( 1 ) . و از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده است كه فرمود : « رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : خداى عز و جل مىفرمايد : من دنيا را ميان بندگانم پاره پاره و تقسيم كرده‌ام ، پس هر كه از آن به من قرضى دهد به هر يكى ده تا هفتصد برابر و آنچه خواهم عطا كنم ، و هر كه قرضى به من ندهد و چيزى از او به ناخواه بگيرم ، سه خصلت به او بدهم كه اگر يكى از آنها را به فرشتگانم بدهم از من خشنود شوند . آنگاه امام صادق عليه السّلام قول خداى عز و جل را خواند : الَّذينَ إِذا أصابَتهُم مُصيبَةٌ قالُوا : إِنّا لِلَّه وَإِنّا إلَيه راجِعُونَ ، اولئِكَ عَلَيهِم صَلَوات مِن رَبِّهِمِ 2 : 156 - 157 ، پس اين يكى از سه خصلت است ، و « رحمة » دوم آنها ، و « أولئك هم المهتدون » سوم آنهاست . سپس امام فرمود : اين براى كسى است كه خدا چيزى را از او به