صبر
صبر - مراتب صبر - اقسام صبر - فضيلت صبر - صبر بر شادى و فراخى - اختلاف مراتب صبر در ثواب - راه تحصيل صبر - همراهى و وابستگى صبر و شكر - قانون كلَّى در معرفت فضائل - برترى صبر بر شكر .
فصل 75 ضدّ جزع و بىتابى ، صبر و شكيبائى است ،
و آن عبارت است از ثبات و آرامش نفس در سختيها و بلاها و مصائب ، و پايدارى و مقاومت در برابر آنها ، به طورى كه از گشادگى خاطر و شادى و آرامشى كه پيش از آن حوادث داشت بيرون نرود ، و زبان خود را از شكايت و اعضاء خود را از حركات ناهنجار نگاهدارد . و اين همان صبر بر مكروه و ناخوشايند است كه ضدّ آن جزع است . و صبر اقسام ديگر نيز دارد با نامهاى خاص كه فضائل ديگر شمرده مىشود : مانند صبر در جنگها ، كه از انواع شجاعت است ، و ضدّ آن جبن و ترسوئى است . و صبر در فرو خوردن خشم ، كه حلم ناميده مىشود و ضدّ آن غضب است . و صبر در مشقّتها و دشواريها ، مانند عبادت ، و ضدّ آن فسق يعنى خروج از عبادتهاى شرعى است . و صبر بر شهوت شكم و دامن و ديگر لذات پست و زشت ، و آن عفّت است ، و قول خداى سبحان به آن اشاره دارد :
وَ امّا مَن خافَ مَقامَ رَبِّه وَنَهَى النَّفسَ عَنِ الهَوى ، فَانَّ الجَنَّةَ هِىَ المَأوى 79 : 40 - 41 ( نازعات ، 40 - 41 )
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 355
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٣٥٥