فصل 61 راه تحصيل توكَّل
راه تحصيل صفت توكَّل - بعد از تقويت توحيد و اعتقاد به اينكه همهء امور مستند به خداى سبحان است و براى ديگرى دخالتى در آنها نيست - اين است كه آيات و اخبار مذكور را كه دلالت بر فضيلت و ستايش آن دارد و اين را كه توكَّل باعث رستگارى و كفايت امور اوست به ياد آورد ، سپس متذكَّر شود كه خداى تعالى او را از نيستى به هستى آورده و خلعت وجود به او پوشانيده ، و آنچه را بدان نيازمند بوده براى وى آماده ساخته است ، و او به بندگان خود از مادر به فرزند خود مهربانتر است ، و كفايت اهل توكَّل را تعهّد و ضمانت نموده ، پس محال است كه بعد از اين او را ضايع و مهمل گذارد و مهمّات او را كفايت نكند ، و آنچه بدان نياز دارد به او نرساند ، و آنچه به وى آزار و زيان مىرساند از او دفع نكند ، زيرا خداى سبحان از عجز و نقص و خلف وعده و سهو پاك و منزّه است .
و سزاوار است كه حكاياتى را به ياد آورد كه مشتمل بر شگفتيهاى صنع خدا در رساندن روزى به بندگان و دفع بلاها و بديها از بعضى از ايشان است ، و سرگذشتهايى را متذكر شود كه متضمّن عجايب قهر الهى در تباه كردن اموال توانگران و خوار ساختن قدرتمندان است ، و چه بسا بندگانى كه مال و سرمايه اى نداشتند و خداوند به آسانى به آنها روزى مىرساند ، و چقدر مالدارانى كه ثروت و سرمايه از كف دادند يا اموال آنها به دزدى رفت و تهىدست و بينوا شدند ، و بسى
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 295
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٩٥