فصل 44 واجب الوجود ظاهرترين موجودات است
عجب است از كسانى كه دلهاى آنان از معرفت خداى سبحان كور گشته ، و حال آنكه خداى تعالى ظاهرترين و هويداترين موجودات است ، زيرا حكم عقل به اينكه واجب و ضرورى است كه در هستى موجودى قائم بذات و صرف وجود باشد بديهى است ، و اگر او نبود هيچ موجودى اصلا تحقّق نمىيافت . پس تحقّق وجود صرف و قائم به خود كه مقوّم غير خود باشد در نزد اهل بصيرت آشكارتر و واضحتر است از تحقّق هر موجودى كه به غير خود وابسته است . خداى سبحان مىفرمايد :
« الله نُورُ السَّمواتِ وَالأَرض » 24 : 35 ( نور ، 35 ) « خدا نور آسمانها و زمين است » .
نور براى خود ظاهر و براى غير خود ظاهر كننده است ، و مبدأ ادراك هر مدركى همانا وجود است ، يعنى هر چه را ادراك كنى نخست وجود آن را ادراك مىكنى ، اگر چه به اين امر آگاهى نداشته باشيد . و شكَّى نيست كه ظاهر به خود و براى خود آشكارتر است از ظاهر به غير خود ، و نيز هر موجودى غير از خداى سبحان هستى او دانسته نمىشود مگر به اندكى از آثار ، چنان كه زنده بودن زيد ، مثلا ، جز به حركت و سخن گفتن او و برخى ديگر از آثار و اعراض خود او فهميده نمىشود ،