شد ، و ميان مسلمين به كشته خر خوانده مىشد ، زيرا با يكى از كافران مىجنگيد به اين نيّت كه الاغ او را بگيرد و سلاح و لباس او را غارت كند ، و بر سر اين كشته شد و به نيّت خود نسبت داده شد « . مردى با اصحاب پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم به جهاد رفت ، و حال آنكه نيّتش از ترك شهر خويش ( مهاجرت ) اين بود كه زنى را كه در سپاه كفّار بود - و امّ قيس ناميده مىشد - بگيرد و با او نكاح كند و به همين دليل اين مرد نزد اصحاب پيامبر به هجرت كننده امّ قيس مشهور شد . و در اخبار بسيار است كه : « من همّ بحسنة و لم يعملها كتب له حسنة » « هر كه اراده كار نيكى كند و بجا نياورد براى او حسنه اى نوشته مىشود » . و روايت است كه : « هر گاه دو مسلمان با شمشير روياروى شوند كشنده در دوزخ است و كشته نيز ، زيرا اين هم مىخواست آن را بكشد » . و فرمود : « چون مسلمانان با كفّار به جنگ بايستند فرشتگان فرود آيند و مردم را بر حسب مرتبه شان بنويسند : فلان براى دنيا مىجنگد ، فلان به حميّت و تعصّب جنگ مىكند ، هان تا مگوئيد كه فلان در راه خدا كشته شد مگر درباره كسى كه جنگ براى آن كند تا كلمه خدا ( توحيد ) و الا و برتر باشد » . و فرمود : « هر كه با زنى نكاح كند و نيّت كند كه كابين ندهد زناكار است ، و هر كه وا مىگيرد و نيّت كند كه باز ندهد دزد است ، و هر كه براى خداى تعالى خود را خوشبو كند روز قيامت در حالى بيايد كه بويى خوشتر از مشك داشته باشد ، و هر كه براى غير خدا خود را خوشبو كند در قيامت بيايد و بويش گنده تر از مردار باشد » ( 1 ) . و همه اينها پاداشى است بر حسب نيّت . و امام صادق عليه السّلام فرمود : « انّ العبد المؤمن الفقير ليقول : يا ربّ ارزقنى حتّى افعل كذا و كذا من البرّ و وجوه الخير ، فاذا علم اللَّه - عزّ و جلّ - ذلك منه بصدق النّيّة كتب له من الاجر مثل ما يكتب له لو عمله ، انّ اللَّه واسع كريم » .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 146
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٤٦
هامش
( 1 ) همه اين احاديث نبوى را با « احياء العلوم » : 4 - 310 ، 311 ، 317 ، باب فضيلت نيت تصحيح كرديم . .