با او نكاح كند هجرت وى براى آن است « ، و اين را هنگامى فرمود كه به او گفتند :
بعضى از هجرت كنندگان به سوى جهاد نيّتى جز اين ندارند كه از اموال و اسيران غنائم بدست آورند ، يا به شهرت و آوازه دليرى و غلبه برسند ، در اين موقع آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم تبيين فرمود كه : هر كسى در عمل خود به آن مىرسد كه مىجويد ، و به آن دست مىيابد كه نيّت كرده ، هر چه باشد ، خواه دنيوى يا اخروى . و اين خبر را اهل حديث از متواترات مىشمارند و در آغاز تعليم به فرزندان خويش مىآموزند ، و مىگفتند : اين نيمى از علم است .
و فرمود : « خدا به صورت و شمائل و اموال شما نمىنگرد ، به دل و كردار شما مىنگرد ، و به دلها از آن رو نظر مىكند كه محل نيّت است » .
و فرمود : « بنده بسيار كردارهاى نيكو كند و فرشتگان آنها را در نامه هاى مهر كرده بالا برند ، و چون به پيشگاه خداى تعالى رسانند ، فرمايد : اين نامه را بيفكنيد ، كه نه براى من اراده كرده است ، آنگاه به فرشتگان فرمايد : فلان عمل و فلان عمل را براى وى نويسيد ، گويند : پروردگارا اين نكرده است ، خداى تعالى فرمايد :
نيّت آن كرده است « .
و فرمود : « مردمان چهارند : يكى را خداى عز و جل علمى و مالى داده و او به حكم علم خود مال خويش را بجا خرج مىكند ، ديگرى گويد : اگر خدا به من نيز مانند آن را داده بود چنين مىكردم ، اين هر دو در پاداش برابرند ، و ديگرى خداوند به او مال داده ولى علم نداده ، و او به سبب جهل خود مال را نابجا خرج مىكند ، ديگرى گويد : اگر به من مانند آن را داده بود چنين مىكردم ، هر دو در وزر و و بال برابرند ، آيا نمىبينى چگونه در خوبيها و بديهاى كردار آن ديگرى شريك است » .
و چون براى غزوه تبوك بيرون آمد فرمود : « در مدينه مردمانى هستند كه همراه ما زمين و صحرائى نپيمودهاند ، و نه با ما گامى زدهاند كه كفّار را به خشم آورد ، و نه براى ما خرجى كردهاند ، و نه مانند ما گرسنگى كشيدهاند ، ليكن در اينها با ما شريكند در حالى كه در مدينهاند » ، گفتند : اين چگونه باشد اى رسول خدا ، و حال آنكه با ما نيستند ؟ فرمود : « به عذر ماندهاند و به حسن نيّت با ما شريكند » .
و در خبر است كه : « مردى از مسلمانان در راه خدا به دست يكى از كفّار كشته
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 145
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٤٥