جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 134

و خدا با نيكوكاران است « . و چون كسى را ببينى كه جد و جهد او بيشتر از تو باشد نفس خود را توبيخ و سرزنش كن كه چرا با وجود امكان رسيدن به مراتب عالى در اين مرتبه پست باشى ، و زمام امر و عنان نهى را محكم دار ، و نفس را بران مانند راندن اسب نجيبى كه گامى جز در راه صحيح بر نمىدارد ، و رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم چنان نماز مىگزارد كه پاهايش ورم كرد ، و مىفرمود : « آيا من بنده شاكر خدا نباشم ؟ » و مقصود او اين بود كه امّت او به وى اقتدا كنند . پس به هيچ حالى از كوشش و عبادت و طاعت و رياضت غافل مشو . اى جان برادر اگر شيرينى و لذت عبادت خدا را بيابى و بركات آن را بدانى و به نور آن روشن شوى ، دقيقه اى از آن درنگ و غفلت نمىكنى اگر چه اعضاى تو را پاره پاره سازند ، پس هر كه از عبادت خدا اعراض كند از فوايد آن كه همانا در عصمت بودن از گناه و توفيق لذت عبادت است محروم مىماند . از ربيع بن خثيم [ 1 ] پرسيدند : چرا شب خواب نمىروى ؟ گفت : « از شبيخون مرگ مىترسم ( يعنى مىترسم مرگ به من رسد و در خواب باشم و توفيق انابه و بازگشت نيابم ) » . ( 1 ) و اخبار وارده در فضيلت سعى و مجاهده و مخالفت با نفس و هوى از حدّ شمار بيرون است . دوم - همصحبتى با اهل سعى و كوشش در عبادت و همنشينى با اهل مجاهده و رياضت كه ساعتى از زحمت طاعات و عبادات جدا و منفك نمىشوند و نفوس خود را به انواع مشقّتها و عقوبتها وا مىدارند ، كه ملاحظه احوال و مشاهدهء اعمال ايشان باعث اقتدا به ايشان و اعمالشان مىشود . يكى از آنان گفته است : « هر گاه در عبادت براى من سستى پيدا مىشد به ديدن بعضى از عبادت كنندگان مىرفتم و كوشش او را در عبادت مىديدم و بعد از اين تا يك هفته با شوق به طاعت و عبادت مىپرداختم » . امّا در امثال زمان ما اين مطلب دست نمىدهد ، زيرا در اين عصر