فصل 22 عدم اطمينان به پايدارى مانع از توبه نيست
كسى كه توبه كرده ولى به خود اعتماد ندارد كه بر توبه ثابت بماند و ديگر بار گناه نكند نبايد به اين سبب از توبه باز ايستد و چنان گمان كند كه توبه او فايده ندارد ، كه اين از فريب شيطان است و از كجا مىداند كه ديگر بار به آن گناه عود مىكند ، و شايد پيش از آنكه به گناه باز گردد با توبه از دنيا برود .
و امّا بيم از بازگشت را بايد با قصد و عزم راستين چاره و تدبير كند ، كه اگر به اين قصد وفا كرد به مطلب خود رسيده و گر نه گناهان سابق او آمرزيده شده و از آنها خلاصى يافته ، و به غير از گناهى كه بعد از اين توبه مرتكب شده چيزى بر او نيست . و اين از فوائد بزرگ است ، پس نبايد ترس از بازگشت به گناه تو را از توبه باز دارد ، كه تو با توبه خود هميشه بين يكى از دو خوبى هستى : يكى بزرگتر : و آن آمرزش گناهان پيشين و عدم بازگشت به گناه در آينده است ، و ديگرى كه كوچكتر است : آمرزش گناهان گذشته است ، اگر چه مانع از بازگشت به گناه در آينده نباشد .
و اگر بعد به گناه عود نمايد بايد باز توبه كند ، و از پى آن حسنه اى بجا آورد كه آن گناه را محو سازد ، و از كسانى بشمار آيد كه عمل شايسته را با عمل بد ديگر آميخته است .
و حسناتى كه كفّاره گناهان است يا متعلَّق است به دل : و آنها عبارت است از ندامت و تضرّع و عجز و فروتنى نمودن به درگاه الهى ، و نيّت خير داشتن براى مسلمين ، و قصد و عزم بر طاعات ، يا مربوط است به زبان : و اينها عبارت است از