مىافكند واى بر تو مگر نمىدانى كه خدا مىفرمايد :
« وَمَنْ يَبْخَلْ فَإنَّما يَبْخَلُ عَنْ نَفْسِه » 47 : 38 ( محمد ( ص ) ، 38 ) « و هر كه بخل كند تنها بر خود بخل مىكند » .
« وَمَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِه فأوُلئِكَ هُمُ الْمُفْلِحونَ » 59 : 9 ( حشر ، 9 . تغابن ، 16 ) « و آنان كه از بخل نفس خويش محفوظ مانند رستگارانند » .
و امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « يأتي على النّاس زمان عضوض ، يعضّ المؤمن ( الموسر ) على ما في يديه ، و لم يؤمر بذلك . قال اللَّه تعالى :
« وَلا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ » 2 : 237 ( بقره ، 237 ) « » بر مردم زمانى بسيار گزنده مىآيد ، كه مؤمن ( يا توانگر ) آنچه را در دست دارد مىگزد ( در مال خود بخل مىورزد ) و به اين كار مأمور نشده . خداى تعالى مىفرمايد :
« بزرگوارى و نيكوكارى را ميان خود فراموش مكنيد » . «
و روايت است كه : « هيچ بامدادى نيست مگر آنكه خداى تعالى دو فرشته را موكَّل مىكند كه ندا دهند : خداوندا مال هر بخيل را تباه كن ، و هر كه انفاق كند عوض به او ده » و اخبار در مذمّت بخل بيشمار است ، علاوه بر اينكه اين صفت متضمّن مفاسد دنيوى و اخروى است كه وجدان به آن حكم مىكند و نيازى به دليل و برهان ندارد ، تا آنجا كه نگاه كردن به روى بخيل دل را سخت و سياه مىكند ، و هر كه داراى صفاى درون است دلش از ديدار بخيل گرفته و تاريك مىشود ، و گفتهاند : « بخيلترين مردم نسبت به مال خود بخشنده ترين آنهاست نسبت به آبروى خويش » .
پيوست سخاوت
ضدّ بخل سخاوت است ، كه معناى آن را دانستى ، و آن از ميوه هاى زهد
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 155
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص١٥٥