فصل 9 شرف علم اخلاق به سبب شرافت موضوع و غايت آن است
هنگامى كه دانستى كه حيات حقيقى انسان متوقّف بر تزكيه و تهذيب اخلاق از طريق معالجاتى است كه در علم اخلاق مقرّر و بيان گرديده است ، در خواهى يافت كه اين علم شريفترين و سودمندترين علوم است زيرا شرف هر علمى به شرف موضوع و هدف و غايت آن است . چنان كه شرف پزشكى بر دبّاغى به اندازهء شرف تن آدمى بر پوست چارپايان است ، و موضوع اين علم نفس ناطقه است كه حقيقت و لبّ انسان است ، كه شريفترين نوع موجودات است چنان كه در علوم عقلى اثبات شده است . و غايت اين علم كامل ساختن و رساندن وى از نخستين حدّ وجودى انسان به آخرين مرتبهء رشد و كمال اوست . وجود انسان داراى چنان وسعت و دامنه اى است كه نخستين افق و حدّ آن به افق و حدّ چارپايان و آخرين حدّ كمال آن به افق فرشتگان متّصل است ، و تفاوتى كه بين افراد نوع انسان يافت مىشود در ديگر انواع حيوانات يافت نمىشود ، كه در ميان نوع انسان پستترين موجودات و هم شريفترين مخلوقات وجود دارد . چنان كه گفته شده است :
و لم أر أمثال الرّجال تفاوتت لدى المجد حتّى عدّ الف بواحد
نديدم چومردان كه اندر بزرگى تفاوت ، هزارى به يك تن برابر
و يا اين بيت فارسى :
اى نقد اصل و فرع ندانم چه گوهرى كز آسمان بلندتر و از خاك كمترى