در معرض آنها قرار دهيد » .
و رو آوردن به نفحات و فيضهاى معنوى و بهره گرفتن از آنها با پاك ساختن دلها از تيرگيها و آلودگىهاى حاصل از اخلاق رذيله تحقّق مىيابد . بنابر اين رو كردن به طاعت الهى يا رو گرداندن از بدى و گناه موجب صفا و روشنى براى قلب است و در نتيجه او را براى فيضهاى علم يقينى مستعد مىسازد ، و خداى سبحان فرموده است : « وَالَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنّهُمْ سُبُلَنا » 29 : 69 ( عنكبوت ، 69 ) « كسانى كه در راه ما مجاهدت كنند به راههاى خويش هدايتشان مىكنيم » .
و پيامبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود :
« من عمل بما علم ورّثه اللَّه علم ما لا يعلم »
« كسى كه به علم خود عمل كند خداوند علم آنچه را نمىداند به وى عطا كند » .
پس هنگامى كه دل از تيرگيها و آلودگىهاى طبيعى بكلَّى پاك شود چنان عنايات الهى و افاضات رحمانى براى او آشكار مىشود كه براى بزرگان علما حاصل نشده است چنان كه سرور فرستادگان خدا فرمود :
« إنّ لي مع اللَّه حالات لا يحتملها ملك مقرّب و لا نبىّ مرسل »
« مرا با خداوند حالاتى است كه هيچ فرشتهء مقرّبى يا پيامبر مرسلى تاب تحمّل آن را ندارد » .
و هر رهرو سير و سلوك به سوى خدا از الطاف الهى و نفحات غيبى ( افاضات معنوى ) به قدر استعداد و ظرفيّت خويش معرفت دارد و بهره مىگيرد ، و لكن به علم آنچه از استعداد او برتر است دست نمىيابد امّا از راه ايمان به غيب آن را تصديق مىكند چنان كه ما به نبوّت و خواص و آثار آن ايمان داريم و وجود آن را تصديق مىكنيم ولى حقيقت آن را نمىشناسيم چنان كه جنين حال كودك را و كودك حال نوجوان مميّز را و تميزدهندگان از عامّهء مردم حال دانشمندان و دانشمندان حال انبياء و اولياء را نمىشناسند .
رحمت الهى به سبب عنايت ازلى بر همهء آدميان گسترده است بىآنكه
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 46
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٦