تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 451

مساهمون:

ص٤٥١

و فرمود : « ثلاثة هم أقرب الخلق إلى الله تعالى يوم القيامة حتّى يفرغ من الحساب : رجل لم تدعه قدرة في حال غضبه إلى أن يحيف على من تحت يده ، و رجل مشى بين اثنين فلم يمل مع احدهما على الآخر بشعيرة ، و رجل قال بالحقّ فيما له و عليه . » « سه كس روز قيامت نزديكترين خلق به خداى متعال هستند تا از حساب مردم فارغ شود : مردى كه قدرتش در حال غضب او را وادار نكند كه به زير دست خود ستم كند ، و مردى كه ميان دو نفر ميانجى شود و به اندازهء جوى از يكى عليه ديگرى طرفدارى نكند ، و مردى كه حق بگويد چه به سودش باشد يا به زيانش » . و فرمود : « انّ لله جنّة لا يدخلها الا ثلاثة ، احدهم من حكم في نفسه بالحقّ . ( 1 ) » « خدا را بهشتى است كه جز سه كس داخل آن نشوند يكى از آنها كسى است كه دربارهء خود به حق داورى كند . » و از آنهاست :

قساوت

قساوت و سختدلى حالت و ملكه اى است كه آدمى به سبب آن از درد و رنج همنوع خود متأثّر نمىگردد . و شكَّى نيست كه اين خوى از غلبهء درندگى و سبعيّت ناشى مىشود . و اكثر صفات ذميمه مانند ظلم و ايذاء و به داد مظلومان نرسيدن و با فقرا و محتاجان مواسات نكردن و امثال اينها بر اين خوى مترتّب مىشود . ضدّ قساوت ، رقّت قلب و نازك دلى است و آن عبارت است از تأثّر از مشاهدهء درد و رنج همنوعان خود . و بر اين خوى صفات پسنديده اى مترتّب مىشود كه اضداد صفات مذكور ( ناشى از قساوت ) است . و اخبار بسيار دربارهء مدح و ترغيب به آن رسيده است ، مانند گفتار پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم : « يقول الله تعالى : اطلبوا الفضل من الرّحماء من عبادى تعيشوا في اكنافهم ، فانّى جعلت فيهم رحمتى ، و لا تطلبوه من القاسية قلوبهم ، فانّى جعلت فيهم سخطى . »
هامش
( 1 ) اين حديث در « كافى » در باب انصاف و عدل از امام باقر ( ع ) روايت شده است . .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 451 | ملا محمد مهدي النراقي / دكتر سيد جلال الدين مجتبوي