كه براى حمايت پيغمبر صلَّى الله عليه و آله و سلَّم خشم و حميّت كرد و مسلمان شد ، در داستان شكمبه اى كه [ مشركان ] بر سر پيغمبر صلَّى الله عليه و آله افكندند » .
و امام صادق عليه السّلام فرمود : « انّ الملائكة كانوا يحسبون انّ إبليس منهم و كان في علم الله انّه ليس منهم ، فاستخرج ما في نفسه بالحميّة و الغضب ، فقال :
« خَلَقْتَنى مِن نارٍ وَخَلَقْتَه مِنْ طينٍ » 7 : 12 ( اعراف ، 12 - ص ، 76 ) « فرشتگان چنان پنداشتند كه ابليس از ايشان است و خدا مىدانست كه از آنان نيست . پس به سبب حميّت و غضب خلقت وى ظاهر كرد كه گفت : « مرا از آتش آفريدى و او ( آدم ) را از خاك . » و از آنهاست :
كتمان حق و منحرف شدن از آن
انگيزهء كتمان حقّ يا عصبيّت است يا جبن ، و آن از نتايج يكى از اين دو مىباشد . در صورت اول از رذائل قوهء غضب از طرف افراط است ، و در صورت دوم از رذائل آن از طرف تفريط است . و گاهى سبب آن طمع در مال است جز اينكه منشأ و فاعل مباشر آن ضعف نفس همراه با پستى قوهء غضب است ، چنان كه در مورد خود غضب چنين است ، زيرا ما دام كه در نفس ضعفى و در قوهء غضبيّه خمودگيى پديد نيايد كتمان و پوشيدن حقّ تحقّق نمىيابد . و در ضمن اين صفت بد صفات ناپسند ديگرى هست مانند جور و ستم در حكم ميان مردم ، و كتمان شهادت ، و شهادت دروغ و ناحق ، و تصديق باطلگو ، و تكذيب حقّگو و امثال اينها .
و آيات و اخبارى كه در مذمّت آن و در ذمّ هر يك از اصناف مندرج تحت آن وارد شده بسيار است ، و چون مشهور است نيازى به ذكر آنها نيست .
امّا علاج عصبيّت و كتمان حق اين است كه : اوّلا متذكَّر باشد كه اين دو صفت موجب ناخشنودى و دشمنى خداوند است ، و بسا به كفر مىانجامد . و ثانيا فوائد ضدّ آن دو - يعنى انصاف و استقامت بر حق - را به ياد داشته باشد .