تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 444

مساهمون:

ص٤٤٤
پسر فلانم و تا نه تن از پدران خود را برشمرد . رسول خدا صلَّى الله عليه و آله فرمود : تو دهمين آنانى در دوزخ » . نقل شده است كه روزى قريش در حضور سلمان بر يكديگر تفاخر مىكردند . سلمان گفت : امّا من از نطفه اى نجس خلق شده‌ام و مردارى گنديده خواهم شد ، سپس به پاى ميزان اعمال خواهم رفت . اگر ترازوى اعمالم سنگين باشد بزرگوار خواهم بود و اگر سبك باشد پست و فرومايه خواهم بود » . امّا ضدّ افتخار ، حقير شمردن خود و ترجيح دادن ديگران است بر خود به زبان و سخن . و از آنهاست :

بغى ( ستم و سركشى )

بغى كه بذخ ( گردنكشى ) نيز ناميده مىشود ، و آن سركشى از فرمان كسى است كه اطاعت او واجب است . و گاه به مطلق علوّ و گردنكشى گفته مىشود ، خواه با عدم انقياد از كسى كه اطاعت او واجب است واقع شود يا در ضمن يكى از كارهاى كبر آميز ، يا در ضمن ستم و تجاوز به ديگرى تحقّق پذيرد . و به هر حال بغى بدترين انواع كبر است . زيرا اطاعت نكردن كسى كه اطاعت او واجب است - مانند پيغمبران و اوصياى ايشان - به كفرى كه موجب هلاك ابدى است منجر مىشود . و بيشتر طوايف كفّار ، مانند يهود و نصارى و كفّار قريش و غير آنها ، به اين جهت هلاك شدند . و همچنين است ظلم و تعدّى بر مسلمان و ذليل كردن او از راه قهر و غلبه كه از مهلكات بزرگ است ، و از اين رو در ذمّ آن روايات متعدّدى رسيده است : رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم فرمود : « انّ أعجل الشّرّ عقوبة البغى » « عقوبت بغى زودتر از عقوبت هر بدى ديگرى مىرسد » . و فرمود : « حقّ على الله عزّ و جلّ ألا يبغى شيء على شيء الا أذلَّه الله ، و لو أنّ جبلا بغى على جبل لهدّ الله الباغى منهما . »