من غير معصية ، و رحم أهل الذّلَّة و المسكنة ، و خالط أهل الفقه و الحكمة » .
« خوشا به حال آن كه در غير مسكنت تواضع كند ، و مالى را كه بدون معصيت فراهم آورده انفاق كند ، و بر اهل ذلَّت و مسكنت رحمت آرد ، و با اهل دانش ( فقه ) و خرد ( حكمت ) بياميزد » .
روايت است كه : « خداى سبحان به موسى عليه السّلام وحى كرد كه : من نماز كسى را مىپذيرم كه براى عظمت من تواضع كند و بر مخلوقات من بزرگى نكند و خوف مرا در دل خود جاى دهد و روز را به ياد من به پايان رساند و خود را به جهت من از خواهشهاى نفس باز دارد » .
پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم به اصحاب خود فرمود : « چرا حلاوت عبادت را در شما نمىبينم عرض كردند : حلاوت عبادت چيست ؟ فرمود : تواضع » . و فرمود : « بنده اى كه تواضع كند خداوند او را تا آسمان هفتم بالا مىبرد » . و فرمود : « چون خداوند بنده اى را به اسلام هدايت كند و صورتى زيبا به او بدهد و وى را در جائى قرار دهد كه دون شأن او نباشد و با اين همه او را تواضع ارزانى دارد ، وى از برگزيدگان خداست » . و فرمود : « چهار چيز است كه خدا نمىبخشد مگر به كسى كه او را دوست دارد : خاموشى و آن اوّل عبادت است ، و توكَّل بر خدا ، و تواضع ، و زهد در دنيا » . و فرمود : « به شگفتى و خوشحالى مىآيم كه مردى با دست خود چيزى را به جهت خدمت به خانوادهء خود برداشته و مىبرد و با اين كار كبر را از خود دفع مىكند » . و فرمود : « هر كه براى خدا فروتنى كند خدايش رفعت دهد و هر كه تكبّر كند خدا او را پست كند ، و هر كه اقتصاد و ميانه روى كند خدا او را روزى دهد ، و هر كه تبذير كند خدا او را محروم گرداند ، و هر كه بسيار ياد مرگ كند خدا او را دوست دارد ، و هر كه ياد خدا كند خدا او را در بهشت در سايهء ( پناه ) خود جاى دهد » .
روايت است كه فرشته اى نزد رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم آمد و گفت : « خداى تعالى تورا مخيّر ساخته كه بنده و رسول و متواضع باشى يا پادشاه و رسول ، حضرت به جبرئيل نگريست ، او با دست اشاره كرد كه تواضع را انتخاب كن .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 438
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٣٨