مرا به غذا دعوت فرمود ، آنگاه حضرت خادمان و غلامان سياه و غيره را بر سفره جمع كرد . من عرض كردم : فدايت شوم اگر براى اينها سفرهء جدا قرار دهى بهتر است . فرمود : خداى همه يكى ، دين يكى ، پدر يكى ، مادر يكى ، و پاداش و جزاى هر كس به اعمال اوست » .
امتحانات و آزمايشهاى كبر منحصر به آنچه ذكر شد نيست بلكه آثار آن بسيار است مانند : اينكه دوست دارد كه كسى پيش او بايستد .
امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « من أراد أن ينظر إلى رجل من أهل النّار فلينظر إلى رجل قاعد و بين يديه قوم قيّام » .
« هر كه خواهد مردى از اهل جهنّم را ببيند به كسى نگاه كند كه نشسته و در برابر او عدّه اى ايستادهاند » . يكى از صحابه نقل كرده است كه : « نزد اصحاب رسول الله صلَّى الله عليه و آله و سلَّم هيچ كس عزيزتر و محبوبتر از او نبود ، و چون نشسته بودند و حضرت وارد مىشد از جاى خود بر نمىخاستند ، زيرا مىدانستند كه پيغمبر صلَّى الله عليه و آله از آن كراهت دارد » .
ديگر اينكه دوست دارد كه به دنبال او راه بيفتند . روايت است كه « آدمى وقتى كسى در عقب او راه مىرود از خدا دور مىشود » . و رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم وقتى با اصحاب خويش راه مىپيمود اصحاب را پيش مىانداخت و خود در ميان آنان راه مىرفت .
ديگر اينكه بر او گران است كه به خانهء بعضى از اشخاص برود ، هر چند اين ديدار فايدهء دينى داشته باشد ، و نيز از همنشينى با فقرا و معلولان و بيماران مضايقه مىكند .
روايت است كه مردى بر پيغمبر اكرم صلَّى الله عليه و آله و سلَّم وارد شد كه آبله بر آورده و آبلهء او چرك برداشته بود ، و آن حضرت با اصحاب مشغول خوردن بودند . آن شخص پهلوى هر كس نشست وى از كنارش برخاست . حضرت صلَّى الله عليه و آله و سلَّم او را كنار خود نشانيد .
روزى آن حضرت با جمعى از اصحاب به غذا خوردن مشغول بودند ، مردى وارد شد كه بيمارى مزمنى داشت و مردم از او متنفّر بودند حضرت او را پهلوى
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 435
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤٣٥