آنچه تو او را به نيكى ياد كردى بر تو ثنا گفت و تو بر او برترى دارى » . و نظير همين روايت از امام باقر عليه السّلام نيز رسيده است . و اخبار در فضيلت دعا براى برادران مؤمن بيشمار است ، و چه كرامتى از اين بالاتر كه از تو به مؤمنى كه در زير خاك خفته است هدايائى از استغفار و دعا برسد ، و هيچ مىدانى كه روح او با اين كار چه اندازه از تو شاد مىشود ؟ كه اهل و فرزندان او ميراث وى را قسمت مىكنند و با مال او عيش و تنعّم مىكنند ، و تو در تاريكيهاى شب غمخوار اويى و او را ياد مىكنى و از خدا آمرزش او را مىطلبى . رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « ميّت در قبر مانند كسى است كه در دريا غرق شده باشد به هر چيز چنگ مىزند كه نجات يابد ، و منتظر دعائى از فرزندان و پدر يا برادر يا خويشان و نزديكان است ، و از دعاى زندگان نورهايى مانند كوهها داخل قبور اموات مىشود و اين مثل هديّه اى است كه زندگان براى يكديگر مىفرستند ، پس [ وقتى كسى براى مرده اى استغفار يا دعا مىكند ] فرشته آن را بر طبقى از نور مىگذارد و بر ميّت وارد مىشود و مىگويد : اين هديّه اى است كه فلان برادرت يا فلان خويشت براى تو فرستاده و مرده همانند زنده از دريافت آن هديّه شاد مىشود . » ( 1 ) و امّا ( طعن ) - طعن ( يا طعنه ) زدن نيز از كارهاى مذموم است و موجب ضرر دنيوى و عذاب اخروى مىشود . حضرت باقر عليه السّلام فرمود : « ايّاكم و الطَّعن على المؤمنين » « از طعن زدن به مؤمنان بپرهيزيد » . و فرمود : « ما من انسان يطعن في عين مؤمن إلا مات بشرّ ميتة ، و كان قمنا ان لا يرجع إلى خير . »
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 389
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٣٨٩
هامش
( 1 ) اين روايت در « احياء العلوم » آمده است ، و به همين مضمون احاديثى از اهل بيت عليهم السلام روايت شده ، و بعضى از آنها در « وسائل » در باب احتضار از كتاب طهارت ( باب استحباب نماز و روزه و حج از طرف ميت ) نقل شده است . مصحح . .