و فرمود : « انّ احبّكم إلىّ و اقربكم منّى مجلسا يوم القيامة أحسنكم خلقا . » « محبوبترين و نزديكترين شما به من در روز قيامت خوشخوترين شماست » . و فرمود : « ثلاث من لم تكن فيه واحدة منهنّ فلا يعتدّ بشيء من علمه : تقوى تحجزه عن محارم اللَّه ، و حلم يكفّ به السّيّئة ، و خلق يعيش به في النّاس » . « سه چيز است كه در هر كه يكى از آنها نيست چيزى از علم او قابل توجّه و اعتماد نيست : تقوايى كه جلوگير او از محرّمات خدا باشد ، و حلمى كه با آن بدى را از خود باز دارد ، و اخلاقى كه به وسيلهء آن با مردم زندگى كند » . و فرمود : « حسن خلق گناه را مىگدازد همچنانكه خورشيد يخ را مىگدازد . » و فرمود : « بنده به وسيلهء خوش خلقى به درجات بزرك آخرت و برترين مراتب نائل مىشود . . . » و به امّ حبيبه ( همسر خود ) فرمود : « آدم خوش خلق خوبى دنيا و آخرت را به دست آورده است » . و به او ، بعد از آنكه پرسيد اگر زنى در دنيا دو شوى كرده باشد و در آخرت هر دو شوهر به بهشت بروند اين زن از آن كدام يك است ؟ فرمود : « او از آن خوش خلقتر است » . و فرمود : « انّ حسن الخلق يبلغ بصاحبه درجة الصّائم القائم . » ( 1 ) « خوش خلقى صاحبش را به مقام روزه دار نمازگزار مىرساند » . و فرمود : « اكثر ما يلج به امّتى الجنّة تقوى اللَّه و حسن الخلق » . « بيشتر چيزى كه امّتم را به بهشت مىبرد ، تقواى خدا و حسن خلق است » . و نيز فرمود : « أفاضلكم أحسنكم أخلاقا ، الموطَّئون أكنافا الَّذين يألفون و يؤلفون . » « بهترين و برترين شما كسانىاند كه اخلاقشان نيكوتر است ، مردم دور آنها جمع و به آنها نزديك مىشوند ، آنها با مردم انس مىگيرند و مردم با آنها انس مىگيرند » . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود : « المؤمن مألوف ، و لا خير فيمن لا يألف
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 376
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٣٧٦
هامش
( 1 ) اين حديث در « كافى » در باب حسن خلق از امام صادق ( ع ) روايت شده است . .