پيوست ( راههاى اكتساب خوشخوئى )
دانستى كه ضدّ سوء خلق ، حسن خلق ( به معنى اخصّ ) است . و يكى از راههاى علاج بدخوئى اين است كه آدمى بر ضدّ آن يعنى خوشخوئى مواظبت كند تا آثار كج خلقى بكلَّى بر طرف شود . و نيرومندترين انگيزه بر كسب آن و مواظبت بر آن اين است كه متذكَّر شرافت و ستودگى آن در نزد عقل و شرع باشد :
امّا حكم عقل بر ستودگى آن چنان آشكار است كه نيازى به بيان ندارد .
و امّا دليل نقلى ، اخبارى كه در اين باره رسيده از حدّ شمار بيرون است ، و ما بخشى از آنها را به عنوان پند و يادآورى براى كسانى كه پند مىپذيرند ذكر مىكنيم :
رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « ما يوضع في ميزان امرء يوم القيامة أفضل من حسن الخلق . »
« در ترازوى اعمال آدمى در روز قيامت چيزى بهتر از حسن خلق گذاشته نمىشود . » و فرمود :
« يا بنى عبد المطَّلب انّكم لن تسعوا النّاس بأموالكم ، فالقوهم بطلاقة الوجه ، و حسن البشر . »
« اى فرزندان عبد المطَّلب شما نمىتوانيد با اموال خود به همهء مردم گشايش دهيد پس با آنها با گشاده روئى و خوشروئى برخورد كنيد » .
و فرمود : « انّ اللَّه استخلص هذا الدّين لنفسه ، و لا يصلح لدينكم إلا السّخاء و حسن الخلق ، ألا فزيّنوا دينكم بهما . »
« خداوند اين دين را خاصّ خود كرده است ، با دين شما جز سخاوت و خوش خلقى سازگار نيست ، دين خود را به اين دو صفت آرايش دهيد » .
و فرمود : « حسن الخلق خلق اللَّه الأعظم »
« نيكخوئى خلق بزرگ خداوند است » .
از آن حضرت صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم پرسيدند : كدام مؤمن برترين ايمان را دارد ؟ فرمود :
« أحسنهم خلقا »
« خوشخوترين آنها » .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 375
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٣٧٥