و پاداشى كه بر رفق و نرمى مىدهد بر عنف و درشتى نمىدهد » .
و فرمود : « ما اصطحب اثنان إلا كان أعظمهما أجرا و أحبّهما إلى الله تعالى ارفقهما بصاحبه » .
« هيچ دو نفرى با هم مصاحبت و همدمى نداشتهاند مگر اينكه مدارا كننده تر آن دو پاداشش نزد خداى تعالى بزرگتر و محبوبيّتش بيشتر است » .
و فرمود : « الرّفق يمنْ و الخرق شؤم » .
« رفق و ملايمت ميمنت دارد و خشونت و درشتى شوم است » .
و فرمود : « من كان رفيقا في امره نال ما يريده من النّاس » .
« هر كه در كار خود رفق داشته باشد به آنچه از مردم بخواهد مىرسد » .
و فرمود : « إذا احب الله أهل بيت أدخل عليهم الرّفق » .
« خدا اگر خانواده اى را دوست بدارد رفق و نرمى به آنان مىدهد » .
و فرمود : « هر كه را رفق و نرمى دادند خير دنيا و آخرت را به او دادند و هر كه را از رفق محروم ساختند او را از خير دنيا و آخرت محروم كردند . » و فرمود :
« خداوند اگر بنده اى را دوست دارد رفق و مدارا به او مىدهد ، و كسى كه از رفق محروم باشد از همهء خيرات محروم است . » و فرمود : « مىدانيد چه كسى بر آتش دوزخ حرام است ؟ هر نرمخوى آسانگير [ به دلها ] نزديك » .
و امام كاظم عليه السّلام فرمود : « الرّفق نصف العيش »
« نرمى و مدارا نصف زندگى است » . و نيز به كسى كه بين او و مردى از آن قوم سخن درگرفته بود ( با يكى از مخالفان نزاع مىكرد ) فرمود :
« ارفق بهم ، فإنّ كفر أحدكم في غضبه ، و لا خير فيمن كان كفره فى غضبه » .
« با آنها نرمى كن ، زيرا كفر هر يك از شما در خشم اوست ، و خيرى نيست در كسى كه كفرش در خشمش باشد » .
به تجربه رسيده است كه انجام امور و نيل به مقاصد بستگى به مدارا و نرمخوئى با مردم دارد . هر پادشاهى كه به لشكر و رعيّت خود مهربان و نرم است امر مملكتش منتظم و سلطنتش بادوام است ، و اگر درشتخوى و سختگير باشد
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 371
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٣٧١