« ايمنى خاصّ ايشان است و آنان هدايت يافتگانند » .
زيرا به آينده توجّه و التفاتى ندارد ، و از مكروهى ناراحت نيست و به محبوبى ميل و رغبت نشان نمىدهد ، پس بيم و اميدى ندارد ، بلكه حالش برتر از اين دو خواهد گرديد . بلى ، وى از خشيت - يعنى ترس از خدا و از عظمت و هيبت او - خالى نخواهد بود . و هرگاه به نظر وحدت متجلَّى گشت ديگر اثرى از خشيت نيز در او نخواهد ماند . زيرا خشيت از لوازم كثرت است كه آن هم از ميان رفته . و از اين رو گفتهاند : « خوف پرده اى است بين خدا و بنده » . و همچنين گفتهاند : « اگر حقّ بر دلها و درونها ظهور و تجلَّى كند ديگر جائى در آن براى خوف و رجا نخواهد ماند » . و نيز گفتهاند . « محبّ عاشق اگر دلش بهنگام ديدار محبوب به خوف فراق مشغول باشد اين براى او نقصى است در دوام شهود ، كه بالاترين مقام است » .
و تو آگاهى كه ما را به اين اقوال التفاتى نيست ، پس به مقصد خودمان كه بيان فضيلت خوف است باز مىگرديم و مىگوئيم : آيات و أخبارى كه بر آن دلالت دارد بسيار است ، و خداوند براى اهل خوف علم و هدايت و رضوان و رحمت را كه مجمع مقامات بهشتيان است جمع كرده و فرموده :
« إنّما يَخْشَى الله مِنْ عِبادِه الْعُلَماءُ » 35 : 28 ( فاطر ، 28 ) « از بندگان خدا فقط دانايان از او بيم دارند » .
و نيز فرموده :
« هُدىً وَرَحْمَةٌ لِلَّذينَ هُمْ لِرَبَّهِمْ يَرهَبُونَ » 7 : 154 ( اعراف ، 154 ) « هدايت و رحمت براى كسانى كه از پروردگار خود مىترسند » .
و فرمود :
« رَضِىَ الله عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْه ذلِكَ لِمَنْ خَشِىَ رَبَّه » 98 : 8 ( بينه ، 8 ) « خدا از ايشان خشنود است و آنها از خدا خشنودند و اين مرتبه خاصّ كسى است كه از پروردگار خود ترسان است » .
و بسيارى از آيات تصريح مىكند كه خوف از لوازم ايمان است ، مانند اين قول خداى تعالى :
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 273
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٧٣