« آيا در درون خويش نمىانديشند كه خدا آسمانها و زمين را با آنچه ميان آنهاست جز به حق نيافريده » .
« أ و لَم يَنظُروا في مَلَكُوتِ السَّمواتِ وَالأرْضِ وَما خَلَقَ الله مِن شَيءٍ » 7 : 185 ( اعراف ، 185 ) .
« آيا در ملكوت آسمانها و زمين و آنچه خدا آفريده نمىنگرند [ و نمىانديشند ] » .
« فَاعْتَبِرُوا يا اولِى الأبْصارِ » 59 : 2 ( حشر ، 2 ) .
« پس اى صاحبان نظر و بصيرت عبرت گيريد » .
« قُلْ سيرُوا فِى الأرضِ فَانظُرُوا كَيْفَ بَدَأ الخَلقَ » 29 : 20 ( عنكبوت ، 20 ) .
« بگو در زمين سير كنيد و بنگريد چگونه خدا خلق را پديد كرده » .
« إنَّ في خَلقِ السَّمواتِ وَالأرْضِ وَاخْتِلافِ اللَّيلِ وَالنَّهار لَآياتٍ لِاءوُلِى الاْءلْبابِ » 3 : 190 ( آل عمران ، 190 ) « همانا در خلقت آسمانها و زمين و آمد و شد ( يا تفاوت ) شب و روز براى خردمندان نشانه هاست » .
« وَفِى الأرْضِ آياتٌ لِلْمُوقِنينَ وَفي انْفُسِكُم ا فَلا تُبْصِرُونَ » 51 : 20 - 21 ( ذاريات ، 20 - 21 ) .
« و در زمين براى اهل يقين نشانه ها [ و عبرتها ] ست . و در خود شما [ نيز ] ، آيا نمىبينيد » .
« الَّذينَ يَذْكُرُونَ الله قِياما وَقُعُودا وَعَلى جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ في خَلْقِ السَّمواتِ وَالأرضِ » 3 : 191 ( آل عمران ، 191 ) .
« كسانى كه خدا را ايستاده و نشسته و به پهلو [ در بستر ] ياد مىكنند و در خلقت آسمانها و زمين مىانديشند » .
و از روايات :
حديثى است از رسول اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم « التّفكَّر حياة قلب البصير »
« تفكَّر حيات دل مرد بيناست » . و نيز از آن حضرت است : « فكرة ساعة خير من عبادة سنة »
« يك ساعت فكر كردن از عبادت يك ساله بهتر است » . و كسى به مرتبهء تفكَّر راه نمىيابد
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 231
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٣١