« و هر كه از ياد كرد خداى رحمان برگردد ديوى را بر انگيزيم تا قرين وى باشد » .
و پيامبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : « إنّ اللَّه يبغض الشّابّ الفارغ »
« خداوند جوان بيكار را دشمن دارد » . زيرا جوان وقتى از كار مباحى كه درونش به آن مشغول باشد باز ايستد ناچار شيطان در دل او وارد مىشود و در آن به زندگى و تخمگذارى و توليد نسل مىپردازد و بدينگونه شيطان سريعتر از حيوانات توالد و تناسل مىكند ، زيرا طبع شيطان از آتش است ، و شهوت در طبع جوان مانند گياه خشك آتش زاست كه وقتى شيطان در آن جائى پيدا كند تولَّدش بسيار مىشود و آتش از آتش مىزايد و هرگز منقطع نمىگردد .
پس معلوم شد كه وسوسه گر نهانى همواره قلب هر انسانى را از اين سو به آن سو مىكشد ، و علاجى ندارد جز قطع همهء دلبستگيها و علائق ظاهرى و باطنى ، و ترك مال و جاه و گريز از اهل و اولاد [ 1 ] و دوست و رفيق ، و گوشه گرفتن و در به روى آشنا و بيگانه بستن ، و همهء همّ و انديشهء خود را يكى كردن و تنها به خدا روى آوردن .
و اين نيز ما دام كه انسان مجالى براى فكر و سير درونى در ملكوت آسمانها و زمين و شگفتيهاى صنع خدا پيدا نكند كافى نيست . زيرا چنين سير و تفكَّرى اگر دل را فرا گيرد و آن را به خود مشغول دارد كششها و وساوس شيطانى را دفع مىكند .
و اگر كسى را اين سير درونى فراهم نباشد چيزى او را نجات نمىدهد مگر اينكه پيوسته به ادعيه و اذكار و قرائت قرآن مشغول باشد . و اين هم در صورتى كارساز است كه با حضور قلب همراه باشد ، زيرا اوراد و اذكار زبانى و ظاهرى قلب را فرا نمىگيرد بلكه تفكَّر درونى است كه آن را در خود مستغرق مىسازد . با اين همه انسان از شرّ شيطان فقط در بعضى از اوقات در امان است ، زيرا در اوقات ديگر كه حوادثى مانند بيمارى و ترس و آزار و . . . پيش مىآيد او را از فكر و ذكر باز مىدارد .
هامش
[ 1 ] واضح است كه اين ترك و گريز در صورتى است كه اينها مانع توجه به كمالات و موجب غفلت از ياد پروردگار باشند و گر نه ترك دنيا ( جاه و مال ) و گريختن از اهل و عيال و واگذاشتن آنها اگر به معنى فرار از تكاليفى باشد كه دربارهء آنها بر عهدهء اوست خلاف شرع مقدس است ، و رهبانيت نيز در اسلام روا نيست . م .