فصل 3 عوامل بيماريهاى نفسانى
بدان كه عوامل انحراف در اخلاق ، يا در خود نفس از آغاز خلقتش وجود دارد ، يا از اشتغال به اعمال فاسد و زشت پديد مىآيد ، يا عامل جسمانى و بدنى دارد ، و اين امراض موجب بعضى از ملكات پست و ناپسند مىشود - و راز اين مطلب اين است كه نفس چون با بدن بستگى و ارتباط دارد ، هر يك از آن دو تحت تأثير ديگرى است ، و هر حالتى كه براى يكى پديد آيد به ديگرى نيز سرايت مىكند . چنان كه خشم و عشق نفس موجب اضطراب و ارتعاش تن مىشود و در بدن ايجاد بيمارى مىكند ، بخصوص هنگامى كه در اعضاى رئيسه و اصلى بدن عارض شود كه موجب نقص در ادراك نفس و تباهى تخيّل آن مىگردد . و بسيار اتّفاق مىافتد كه بعضى از امراض ناشى از سودا موجب بد انديشى و جبن و بدگمانى مىشود و برخى ديگر تهوّر و بىباكى مىآورد و از بيشتر بيماريها بد خلقى پديد مىآيد .