تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 130

مساهمون:

ص١٣٠
22 - سلامش را پاسخ دهد ، 23 - سخنش را پاك و خوب تلقّى كند ، 24 - نيكيهاى او را پاداش نيك دهد ، 25 - سوگندش را راست انگارد ، 26 - او را واقعا دوست دارد و با او دشمنى نكند ، 27 - او را چه ظالم باشد و چه مظلوم يارى كند ، امّا يارى كردن او در حالى كه ظالم است اين است كه او را از ظلم كردن باز دارد ، و امّا يارى كردن او هنگامى كه مظلوم است اين است كه او را در گرفتن حقّش يارى كند ، 28 - از او خسته و ملول نشود ، 29 - او را خوار نسازد ، 30 - هر خوبى كه براى خود مىخواهد براى او بخواهد و هر بدى كه براى خود نمىپسندد براى او نيز نپسندد » . سوم ، عدالتى كه بين زندگان و مردگان صاحب حقّ جريان دارد : از قبيل اداى ديون آنان و عمل به وصيّتشان و طلب رحمت براى آنها به وسيلهء صدقه و دعا . و آنچه از اقسام عدالت ذكر كرديم ، خاتم رسولان صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم در دو سخن خود به آنها اشاره فرموده است : « التّعظيم لأمر اللَّه و الشّفقة على خلق اللَّه » « بزرگداشت امر خدا و شفقت بر خلق خدا » . و در حديث ديگر : « الدّين النّصيحة : قيل لمن ؟ قال : للَّه و لرسوله و لعامّة المؤمنين » « دين خيرخواهى است ، پرسيدند براى چه كسى ؟ فرمود براى خدا و دربارهء رسول او و نسبت به همهء مؤمنان » .

بيدار باش

از آنچه گفته شد آشكار است كه كمال براى هر انسانى عبارت است از عدل و رعايت حدّ وسط و ميانه روى در جميع صفات و افعال باطنى و ظاهرى ، چه مربوط به شخص او يا بين او و همنوعان باشد . و رستگارى و سعادت جز با پايدارى و استقامت بر حدّ وسط حاصل نمىشود . پس اى دوست من بكوش تا جامع همهء كمالات باشى و در مراتب سعادت بر حدّ وسط پايدار بمانى . بدين سان كه اوّلا بين علم و عمل چنان در حدّ وسط باشى كه به قدر امكان بين آن دو را جمع كنى و به يكى از آن دو اكتفا نكنى كه يكى از دو شكنندهء كمر افتخار بنى آدم پيامبر اكرم