فصل 12 سعادت جز به اصلاح دائم همهء صفات و قوا حاصل نمىشود ( شرايط حصول سعادت )
سعادت جز به اصلاح مداوم و مستمرّ جميع صفات و قوا حاصل نخواهد شد ، بنابراين با اصلاح بعضى از آنها و به طور گاه گاه حاصل نمىشود ، چنان كه تندرستى و تدبير منزل و سياست مدن جز به اصلاح همهء اعضاء و اشخاص و طوايف در همهء اوقات حاصل نخواهد شد . پس سعادتمند مطلق كسى است كه همهء صفات و افعال خويش را به نحو ثابت و دائم اصلاح كند به طورى كه دگرگونى احوال و زمانها آنها را تغيير ندهد ، در برابر حدوث مصائب و فتنه ها صبر و شكيبائىاش از دست نرود و سختيها و رنجها شكر و سپاس او را از ياد نبرد ، و كثرت شبهات يقين وى را زايل نسازد ، و بزرگترين آسيبها و بلاها رضا و خرسندى او را از ميان نبرد ، و بدى كردن ديگران نيكى كردن او را به فراموشى نسپارد ، و دشمنى كسان مهر و دوستى او را بر طرف نكند . خلاصه آنكه تفاوتى در حالش پديد نيايد ، و لو آنچه بر ايّوب پيغمبر يا بر برناس حكيم وارد شد بر او فرود آيد ، زيرا او ذاتا داراى شهامت است و اخلاق و صفاتش راسخ و استوار گشته و به عوارض طبيعت اعتنائى ندارد و شادمانى و ابتهاج او به واسطهء نورانيّت و ملكات شريف خويش است . بلكه سعادتمند واقعى به سبب تجرّد و تعالى خود از امور جسمانى فراتر رفته از تصرّف طبايع فلكى بيرون است و از تأثير ستارگان و
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 82
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٨٢