بگيرد ، و عذابى دردمند كننده .
و ابن عباس - رضى اللّه عنهما - روايت كرد كه پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : لو انّ قطرة من الزّقّوم قطرت في بحار الدّنيا أفسدت على اهل الدّنيا معايشهم ، فكيف من يكون طعامه ذلك ! اى ، اگر قطرهاى از زقوم در درياهاى دنيا بچكد ، معيشتهاى اهل دنيا بر ايشان تباه گرداند ، پس چگونه بود كسى كه طعام او آن بود ! و انس روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : ارغبوا فيما رغبكم اللّه تعالى و احذروا و خافوا ما خوّفكم اللّه به من عذابه و من عقابه و من جهنّم ، فانّها لو كانت قطرة من الجنّة معكم في دنياكم الّتي أنتم فيها طيّبتها لَكُم و لَو كانت قطرة من النّار معكم في دنياكم الّتي أنتم فيها خبّثتها عليكم ، اى ، رغبت كنيد در آن چه خداى - عز و جل - شما را ترغيب فرموده ، و بر حذر باشيد و بترسيد از آن چه شما را بدان تخويف كرد از عذاب و عقوبت خود و از دوزخ . چه اگر قطرهاى از بهشت با شما باشد در دنيا ، از آن چه شما در آنيد آن را بر شما خوش گرداند ، و اگر قطرهاى از آتش با شما باشد در دنيا ، از آن چه شما در آنيد آن را بر شما ناخوش گرداند .
و أبو دردا - رضى اللّه عنه - روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : يلقى على اهل النّار الجوع حتّى يعدل ما هم فيه من العذاب فيستغيثون بالطّعام فيغاثون بالطّعام من ضريع لا يسمن و لا يغنى من جوع ، و ايضا فيغاثون بطعام ذى غصّة فيذكرون انّهم كانوا يجيزون الغصص في الدّنيا بالشّراب فيستغيثون بالشّراب ، فيدفع إليهم الحميم بكلاليب الحديد : فإذا دنت من وجوههم شوت وجوههم فإذا دخلت بطونهم قطعت ما في بطونهم فيقولون ادعوا خزنة جهنّم . قال فيدعون خزنة جهنّم ان ادعوا ربّكم يخفّف عنّا يوما من العذاب . فيقولون : أ و لم تك تأتيكم رسلكم بالبيّنات ؟ قالوا بلى ، قال فادعوا و ما دعاء الكافرين الاّ في ضلال . قال فيقولون ادعوا مالكا فيدعون له يا مالك ليقض علينا ربّك قال : فيجيبهم انّكم ماكثون ، اى ، بر اهل آتش گرسنگى انداخته شود ، تا برابرى [ 77 ] كند چيزى را كه ايشان در آناند از عذاب ، پس فرياد رسى خواهند به طعام ، پس فرياد رسيده شوند به طعام از خار خسك كه فربه نكند و از گرسنگى فارغ نگرداند ، و نيز به طعامى كه در گلو گيرد ، پس ياد كند در دنيا طعامى را كه در گلو گرفتى ، به شراب گذرانيدى ، پس فرياد رسى خواهند به شراب ، پس آب گرم بديشان داده شود با كلبتين آهنين ، و چون به رويهاشان نزديك شود رويهاشان را بريان كند ، و چون در شكمهاشان رود ببُرد آن چه بدان باشد ، پس گويند : خازنان دوزخ را بخوانيد كه پروردگار خود را بخوانند تا از ما يك روز از عذاب تخفيف فرمايد . ايشان گويند : نه پيغامبران بر شما حجتها مىآوردند ؟ گويند : بلى . گويند : پس بخوانيد كه دعاى كافران جز ضايع نباشد . گفت : پس گويند : مالك را بخوانيد . پس او را گويند : پروردگار تو بايد كه ما را بميراند . گفت : پس جواب دهد ايشان را كه دايم در عذاب خواهيد بود .
إحياء علوم الدين ( فارسى ) — صفحة 944
مساهمون: الغزالي
ص٩٤٤