بود ، و كار او در نفس خود با خطر باشد .
پس اگر آن همه نتوانى ، دوستدار پيغامبر - صلى اللّه عليه و آله و سلم - باش ، و حريص بر تعظيم سنت او ، و مشتاق به رعايت دل صالحان از امت او ، و متبرك به دعاى ايشان . چه شايد كه شفاعت او يا شفاعت ايشان بيابى ، و به شفاعت برهى اگر كم بضاعت باشى .
صفت شفاعت
( 1 ) بدان كه چون آتش بر جماعتى از مؤمنان واجب شود ، بارى تعالى در باب ايشان شفاعت پيغامبران و صدّيقان ، بلكه شفاعت عالمان با عمل و صالحان ، به فضل خود قبول فرمايد . و هر كه او را نزديك خداى جاهى باشد ، به حسن معاملت او را در اهل و قرابت و دوستان و آشنايان خود شفاعت بود . پس حريص باش بر آن كه نفس خود را نزديك ايشان رتبت شفاعت كسب كنى . و آن بدان باشد كه آدمى را اصلا حقير ندارى ، چه حق تعالى ولايت خود ميان بندگان نهان كرده است ، پس شايد كه كسى كه در چشمت حقير مىنمايد ولىّ خداى تعالى باشد . و معصيت خود را اصلا خرد نشمرى ، چه خداى خشم خود در معصيتها نهان كرده است ، پس شايد كه غضب خداى تعالى در آن باشد ، و طاعتى را اصلا [ 697 ] حقير ندانى ، چه خداى تعالى رضاى خود در طاعتها نهان كرده است ، پس شايد كه رضاى او در آن باشد ، اگر چه سخنى خوش باشد يا لقمهاى يا نيتى نيك يا آن چه بدان ماند . و شواهد شفاعت در قرآن و اخبار بسيار است . حق تعالى گفت :
وَ لَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى
« 383 » اى ، هر آينه زود باشد كه پروردگار تو تو را در آخرت مقام شفاعت دهد ، پس خشنود شوى .
و عمرو بن عاص گفت كه پيغامبر - عليه السلام - قول إبراهيم و قول عيسى بخواند . قول إبراهيم :
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ فَمَنْ تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي وَ مَنْ عَصانِي فَإِنَّكَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
. « 384 » و قول عيسى :
إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبادُكَ وَ إِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
« 385 » پس دستها برداشت و گفت : امّتى ، امّتى ! پس بگريست . پس حق تعالى گفت : اى جبرئيل ، بر محمد رو ، بپرس كه او را چه مىگرياند . پس بيامد و بپرسيد ، و پيغامبر او را از آن اخبار كرد ، و خداى بدان داناتر بود ، پس گفت : اى جبرئيل ، برو محمد را بگو كه ما تو را خشنود كنيم در باب امتان تو و اندوهگين نگردانيم .
و پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : أعطيت خمسا لم يعطهنّ احد قبلى : نصرت بالرّعب مسير شهر ، و احلّت لي الغنائم و لم تحلّ لاحد قبلى ، و جعلت لي الارض مسجدا و ترابها لي طهورا . فأيّما رجل من امّتى أدركته الصّلاة فليصلّ ، و أعطيت الشّفاعة ، و كلّ نبىّ بعث إلى قومه خاصّة و بعثت إلى
هامش
( 383 ) ضحى 93 - 5 .
( 384 ) إبراهيم 14 - 36 .
( 385 ) مائده 5 - 118 .