فَأَمَّا مَنْ طَغى وَ آثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا فَإِنَّ الْجَحِيمَ هِيَ الْمَأْوى
، « 284 » اى ، فاما كسى كه بىفرمانى كرد و حيات دنيا را برگزيد ، آتش افروخته جايگاه اوست . [ 668 ] پس اگر از غار غرور بيرون آيى اى مرد ، و نفس خود را انصاف دهى - و ما همه آن مرديم - هر آينه بدانى كه از بامداد تا شبانگاه جز در نصيبهاى عاجل سعى نمىكنى ، و حركت و سكون تو جز از براى عاجل دنيا نيست ، پس طمع مىدارى كه فردا از امت و اتباع او باشى ! در غايت دورى است گمان تو ، و در غايت سردى است طمع تو .
أَ فَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالْمُجْرِمِينَ ما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
؟ « 285 » اى ، پس مسلمانان را چون مجرمان كنيم ؟ چه شده است شما را چگونه حكم مىكنيد ؟
و بايد كه باز گرديم به چيزى كه در صدد آن بوديم ، چه عنان سخن فرو گذاشتيم تا به غير مقصد آن ، و اكنون بايد كه ياد كنيم از خوابهايى كه كاشف احوال مردگان باشد ، آن چه منفعت به آن بزرگ بود . چه نبوت رفته است و مبشّرات « 286 » مانده ، و آن جز خوابها نيست .
بيان خوابهايى كه حال مردگان و كارهايى كه مردگان را در آخرت نافع باشد كشف كند
( 1 ) و از اين است خوابهاى پيغامبر - عليه الصلاة و السلام . و پيغامبر - عليه السلام - گفت : من رآني في المنام فقد رآني ، فانّ الشيطان لا يتمثّل بى ، اى ، هر كه در خواب مرا ديد ، به حقيقت مرا ديد ، چه شيطان به من تمثل ننمايد .
و عمر بن خطاب - رضى اللّه عنه - گفت كه پيغامبر را - عليه السلام - در خواب ديدم معرض از من ، گفتم : يا رسول اللّه ، كار من چيست ؟ در من نگريست و گفت : أ لست المقبل و أنت صائم ؟
اى ، آيا نه تو قبله « 287 » دهندهاى در حال روزه ؟ پس بدان خداى كه نفس من در قدرت اوست كه هرگز در حال روزه زنى را قبله ندهم .
و عباس - رضى اللّه عنه - گفت كه من دوست عمر بودم - رضى اللّه عنه - پس آرزو بردم كه او را در خواب بينم و نديدم مگر قريب يك سال ، پس او را ديدم كه خوى از پيشانى مىچكيد و مىگفت :
اين وقت فراغ من است ، كار من باطل خواستى شد اگر نه آنستى كه او را مهربانى كننده و بخشاينده ديدم .
و حسن بن على - رضى اللّه عنهما - گفت : كه مرا على - رضى اللّه عنه - گفت كه پيغامبر
هامش
( 284 ) نازعات 79 - 37 - 39 .
( 285 ) قلم 68 - 35 و 36 .
( 286 ) مبشّرات ، معجزات حضرت رسول ( ص ) پيش از نبوت ، مقابل معجزات ، بيّنات .
( 287 ) قُبله ، بوسه .