كعبه بانگ نماز گفت ، پس حارث بن هشام و سهيل بن عمرو و خالد بن اسيد گفتند : اين بندهء سياه بانگ نماز گويد ! پس [ خداى ] گفت :
إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ .
« 336 » و پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : انّ اللّه قد اذهب عنكم عيبة الجاهليّة ، كلّكم بنو آدم و آدم من تراب ، اى ، خداى - عز و جل - از شما كبر جاهليت ببرد ، همه پسران آدميد و آدم از خاك است .
و گفت - عليه السلام : يا معشر قريش ! يأتي النّاس بالاعمال « 337 » يوم القيامة و تأتون بالدّنيا تحملونها على رقابكم و تقولون يا محمّد يا محمّد ! فأقول هكذا ، اى ، اى گروه قريش ، روز قيامت مردمان اعمال آرند و شما دنيا آريد بر گردنهاى خود گرفته و گوييد : اى محمد ، اى محمد ! پس من روى از شما بگردانم . پس بيان كرد كه اگر ايشان مايل باشند به دنيا ، نسب قريش نفع به ايشان نمىرساند . و چون قول حق تعالى
وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ
« 338 » منزل شد ، همه را بطنا بعد بطن ندا فرمود تا به حدى كه گفت : يا فاطمة بنت محمّد ! و يا صفيّة بنت عبد المطّلب عمّة رسول اللّه ! اعملا لانفسكما فانّى لا اغنى عنكما من اللّه شيئا ، اى ، اى فاطمه دختر محمد ! اى صفيه دختر عبد المطّلب ، عمهء پيغامبر ! براى نفسهاى خود كار كنيد ، چه من چيزى از خداى از شما دفع نتوانم كرد .
پس هر كه اين كارها شناسد و داند كه شرف او به اندازهء پرهيزكارى و تواضع است ، بديشان اقتدا كند ، و الاّ در نسب خود به زبان حال خود طعن كرده باشد هر گاه كه بديشان انتساب كند ، و در تواضع و تقوى و خوف و اشفاق ايشان را نماند .
سؤال پيغامبر - عليه السلام - پس از آن چه فاطمه و صفيه را گفت انّى لا اغنى عنكما من اللّه شيئا ، فرمود : الاّ أنّ لكما رحما سأبلّها ببلالها ، اى ، مگر شما را خويشاونديى است كه به زودى من آن را بپيوندم به نيكى . و گفت - عليه السلام : أ ترجو سليم « 339 » شفاعتى و لا يرجوها « 340 » بنو عبد المطّلب ، اى ، سليم شفاعت من اميد دارند و پسران عبد المطّلب ندارند ! و اين دليل است بر آن كه خويشاوند خود را به شفاعت مخصوص گردانيد .
جواب همهء مسلمانان منتظر شفاعت پيغامبرند و صاحب نسب نيز سزاوار است به اميد شفاعت او ، و ليكن به شرط آن كه بترسد از خداى كه بر وى در خشم شود . پس هيچ كس را در
هامش
( 336 ) حجرات 49 - 13 .
( 337 ) در عربى : لا تأتي الناسُ بالاعمال . . . ( زبيدى 8 - 420 ) .
( 338 ) شعراء 26 - 214 .
( 339 ) در شرح زبيدى : ( أ ترجو سليم ) مصغر قبيلة من العرب ( 8 - 21 - 420 ) .
( 340 ) در نسخهء خطى : و لا يرجوه .