حق تعالى گفت :
وَ الْمَلائِكَةُ باسِطُوا أَيْدِيهِمْ أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذابَ الْهُونِ بِما كُنْتُمْ تَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَ كُنْتُمْ عَنْ آياتِهِ تَسْتَكْبِرُونَ ،
« 73 » اى ، فرشتگان دستهاى خود به زدن و عذاب كردن گشاده مىگويند كه نفسهاى خود را بيرون آريد - و نفس كافر به مشقت و كره بيرون آيد چه مآل او به عذاب ابد باشد و فرشتگان بر كشيدگان آن « 74 » اكراه نمايند - امروز شما را پاداش داده شود به عذابى كه در آن خوارى صعب حاصل آيد بدانچه بر خداى - عز و جل - ناحق مىگفتيد ، و گردنكشى مىكرديد از آن چه به آيتهاى او ايمان آريد .
و گفت :
قِيلَ ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ ،
« 75 » اى ، گفته شود كه در آييد به درهاى دوزخ جاودان در وى ، و بد جاى است دوزخ به حق متكبران . پس خبر داد كه سخت عذابتر مردمان سركشتر و نافرمانتر ايشان است خداى را .
و گفت :
ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمنِ عِتِيًّا ،
« 76 » اى ، باز جدا كنيم از هر گروهى آنها را كه ايشان سركشتر و نافرمانتر است خداى را .
و گفت :
فَالَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ قُلُوبُهُمْ مُنْكِرَةٌ وَ هُمْ مُسْتَكْبِرُونَ ،
« 77 » اى ، كسانى كه به آخرت نگروند دلهاشان ناشناساست و ايشان گردنكشاند .
و گفت :
يَقُولُ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لَوْ لا أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ ،
« 78 » اى ، كسانى كه ايشان ضعيف شمرند كسانى را كه گردنكشى كردند گويند كه اگر شما نبوديد هر آينه ما گرويدگان بوديمى .
و گفت :
إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ داخِرِينَ ،
« 79 » اى ، آن كسانى كه از عبادت من گردنكشى كنند به زودى در دوزخ روند خوار گشته .
و گفت : [ 432 ]
سَأَصْرِفُ عَنْ آياتِيَ الَّذِينَ يَتَكَبَّرُونَ فِي الْأَرْضِ ،
« 80 » در تفسير اين آيت آمده است كه فهم قرآن را به زودى از دلهاى ايشان بردارم . و در بعضى تفاسير چنين آمده است كه دلهاى ايشان را از ملكوت به زودى محجوب گردانم . و ابن جريح گفت : اى ، به زودى ايشان را بگردانم از آن كه در آن تفكر كنند و بدان عبرت گيرند . و براى آن عيسى - صلوات اللّه عليه - گفت : نبات در زمين نرم رويد ، بر سنگ نرويد . همچنين حكمت در دل متواضع باشد و در دل متكبر نباشد .
هامش
( 73 ) انعام 6 - 93 .
( 74 ) بر نفسهايى كه به مشقت بيرون كشيده شدهاند .
( 75 ) زمر 39 - 72 .
( 76 ) مريم 19 - 69 .
( 77 ) نحل 16 - 22 .
( 78 ) سبا 34 - 31 .
( 79 ) غافر 40 - 60 .
( 80 ) اعراف 7 - 146 .