كنم ، و دوست من از فريشتگان جبرئيل بود ، پس سر برداشتم ، او گفت : تواضع كن پروردگار خود را . پس گفتم : بندهاى رسول باشم .
و حق تعالى به موسى - صلوات اللّه عليه - وحى فرستاد كه من نماز كسى قبول فرمايم كه عظمت مرا تواضع كند ، و بر خلق من خود را بزرگ ندارد ، و خوف من لازم دل خود گرداند ، و همه روز در ذكر من گذارد « 42 » ، و نفس خود را براى من از شهوتها باز دارد .
و پيغامبر - عليه الصلاة و السلام - گفت : الكرم التّقوى ، و الشّرف التّواضع ، و اليقين الغنى ، اى ، كرم پرهيزكارى است ، و شرف فروتنى ، و يقين بىنيازى .
و عيسى - صلوات اللّه عليه - گفت : خنك متواضعان را در دنيا كه در قيامت اصحاب منبرها ايشان باشند ، خنك آن كسان را كه در دنيا ميان مردمان مصلحند ، [ ايشانند كه ] روز قيامت وارثان فردوسند ، و خنك آن كسان را كه دلشان از دنيا پاك شد كه ديدار خداى روز قيامت ايشان بينند .
و يكى از ايشان گفت كه مرا چنان رسيد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : إذا هدى اللّه عبدا للاسلام و حسّن صورته و جعله في موضع غير شائن له و رزقه مع ذلك تواضعا ، فذلك من صفوة اللّه ، اى ، هر گاه حق تعالى به اسلام راه نمود كسى را و صورت وى خوب آفريد و او را به موضعى داشت كه عيبى از آن لاحق نشد به دو و با آن او را تواضع روزى كرد ، او از گزيدگان خداى باشد .
و گفت - عليه السلام : أربع لا يعطيهنّ اللّه الاّ من يحبّه : الصّمت و هو اوّل العبادة ، و التّوكّل على اللّه ، و التّواضع ، و الزّهد في الدّنيا ، اى چهار چيز است كه خداى - عز و جل - ندهد مگر كسى را كه دوست دارد : خاموشى و آن اول عبادت است ، و توكل بر خداى ، و تواضع ، و زهد در دنيا .
و ابن عباس - رضى اللّه عنه - روايت كرد كه پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - گفت : إذا تواضع العبد رفعه اللّه إلى السّماء السّابعة ، اى ، چون بندهاى فروتنى كند حق تعالى او را بلندى بخشد تا آسمان هفتم .
و گفت : - عليه السلام : انّ التّواضع لا يزيد العبد الاّ رفعة فتواضعوا يرحمكم اللّه ، اى ، فروتنى بنده را جز رفعت نيفزايد ، پس فروتنى كنيد خداى بر شما رحمت كناد .
و آمده است كه پيغامبر - عليه السلام - طعام مىخورد و مردى سياه كه آبله داشت و پوست
هامش
( 42 ) گذارندن ، گذرانيدن .