به دو بخشيد .
و عمر - رضى اللّه عنه - گفت كه بر يكى از اصحاب پيغامبر سر گوسفندى آوردند ، او گفت : برادرم بدين از من محتاجتر است ، بر او فرستاد ، و او بر ديگرى فرستاد ، و همچنين هر يكى بر ديگرى مىفرستاد تا در هفت خانه بگشت و به اول باز رسيد .
و على - رضى اللّه عنه - بر فراش پيغامبر شب گذاشت ، حق تعالى به جبرئيل و ميكائيل وحى فرستاد كه من شما را برادر يك ديگر كردم ، و عمر يكى از شما درازتر از عمر ديگرى گردانيدم ، پس كدام كس از شما حيات بر يار خود ايثار مىكند ؟ پس هر دو حيات را اختيار كردند و آن را دوست داشتند ، پس حق تعالى بديشان وحى فرمود كه چرا چون على بن ابى طالب نبوديد كه او را با محمد برادرى دادم ، او بر جاى او شب گذاشت و نفس خود را فداى او گردانيد و حيات خود را بر وى ايثار كرد ، فرو رويد به زمين و او را از دشمن او نگاه داريد . پس جبرئيل نزديك سر او بود و ميكائيل نزديك پاى او ، و جبرئيل مىگفت : بخ بخ ، مثل تو كيست اى پسر ابو طالب ، خداى - عز و جل - با فريشتگان به تو مباهات مىفرمايد . پس خداى - عز و جل - اين آيت فرو فرستاد :
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ اللَّهُ رَؤُفٌ بِالْعِبادِ
« 80 » ، اى ، از مردمان كسى باشد كه نفس خود را براى ابتغاى مرضات خداى بذل كند ، و خداى مهربان است بر بندگان .
و از أبو الحسن انطاكى آمده است كه سى و اند كس نزديك او جمع شدند در ديهى نزديك رى ، گردهاى چند داشتند و همه كس را كه نزديك وى بودند بس نمىكرد ، آنها را بشكستند و چراغ فرو مىرانيدند و براى طعام بنشستند ، و چون [ سفره ] برداشتند طعام برقرار بود ، و كسى از ايشان نخورده بود تا بر يار خود ايثار كرده باشد .
و گفتهاند كه سائلى بر شعبه آمد و او چيزى نداشت ، چوبى از سقف خانه بكشيد و به دو داد و از او معذرت كرد .
و حذيفهء عدوى گفت كه روز حرب يرموك « 81 » پسر عمم را در كشتگان و خستگان « 82 » مىطلبيدم ، و با من اندكى آب بود ، مىانديشيدم كه اگر او را رمقى مانده باشد آب دهم و رويش بشويم ، در اثناى آن [ 321 ] او را يافتم ، رمقى مانده بود ، گفتم : آب دهم ؟ اشاره كرد كه بده . در آن
هامش
( 80 ) بقره 2 - 207 .
( 81 ) جنگ يرموك ( 13 ه ) در شام و بر ساحل رود اردن رخ داد كه به شكست روميان انجاميد و پس از آن أبواب شام بر روى عساكر اسلامى مفتوح گشت .
( 82 ) خستگان ، مجروحان .