فضيلت رفق
( 1 ) بدان كه رفق ستوده است ، و ضد آن عنف و حدّت است . و عنف نتيجهء خشم و درشتى است ، و رفق و نرمى نتيجهء خوشخويى و سلامت . و باشد كه سبب تيزى خشم بود ، و باشد كه سبب آن شدت حرص و استيلاى آن باشد ، به حيثيتى كه از تفكر مدهوش گرداند و از تثبّت مانع شود . پس رفق در كارها ثمرهاى است كه جز خوشخويى آن را به بار نيارد . و خوى خوش نشود مگر به ضبط قوّت خشم و قوّت شهوت ، و نگاه داشت آنها بر حدّ اعتدال . و براى اين پيغامبر - صلّى اللّه عليه و سلّم - رفق را بستوده است و در آن مبالغت نموده . و گفت : يا عائشة ، انّه من اعطى حظّه من الرّفق اعطى حظّه من خير الدّنيا و الآخرة ، اى ، هر كه از رفق نصيب خود يافت از خير دنيا و آخرت نصيب يافت . و من حرم حظّه من الرّفق حرم حظّه من خير الدّنيا و الآخرة ، و هر كه نصيب خود از رفق نيافت از خير دنيا و آخرت محروم ماند . و گفت - عليه السلام : إذا احبّ اللّه اهل بيت ادخل عليهم الرّفق ، اى ، چون حق تعالى اهل بيتى را دوست دارد رفق بر ايشان درآرد .
و گفت - عليه السلام : انّ اللّه ليعطى على الرّفق ما لم يعطى على الخرق ، و إذا احبّ اللّه عبدا أعطاه الرّفق ، و ما من اهل بيت يحرّمون الرّفق الاّ قد حرموا ، اى ، خداى - عز و جل - هر آينه بر رفق چيزى دهد كه بر خرق « 90 » ندهد ، و چون خداى بنده را دوست دارد وى را رفق بخشد ، و هيچ اهل بيتى از رفق محروم نشوند كه نه مطلق محروم شده باشند . و گفت - عليه السلام : انّ اللّه رفيق يحبّ الرّفق و يعطى عليه ما لا يعطى على العنف ، اى ، خداى - عز و جل - رفيق است ، رفق را دوست دارد ، و بر آن چيزى دهد كه بر عنف ندهد . و گفت - عليه السلام : يا عائشة ، ارفقى فانّ اللّه إذا أراد باهل بيت كرامة دلّهم على باب الرّفق ، اى ، اى عايشه ، نرمى كن كه خداى - عز و جل - چون كرامت اهل بيتى خواهد ايشان را به باب رفق راه نمايد . و گفت - عليه السلام : من يحرم الرّفق يحرم الخير كلّه ، اى ، هر كه از رفق محروم شود از كل خير محروم ماند .
و گفت - عليه السلام : ايّما وال ولى فلان و رفق به يوم القيامة ، اى ، هر واليى كه ولايت گيرد ، پس نرمى و رفق برزد ، روز قيامت با او نرمى كرده شود . و گفت - عليه السلام : أ تدرون من يحرم على النّار ؟ كلّ هيّن ليّن سهل قريب ، اى ، دانيد كه بر آتش كه حرام شود ؟ هر آسانگير نرم خوشخوى نزديك . و گفت - عليه السلام : الرّفق يمن و الخرق شؤم ، اى ، نرمى و آهستگى سبب
هامش
( 90 ) خرق ، درشتى .