رسول اللّه ، نكويى مىگوييم و نكويى گمان مىبريم ، برادر كريمى و پسر برادر كريمى ، و قادر شدهاى . پس پيغامبر - عليه السلام - گفت : مىگويم چنان كه برادرم يوسف - عليه السلام - گفت :
لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ .
« 78 » و انس روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : « إذا وقف العباد نادى مناد ليقم من اجره على اللّه فليدخل الجنّة ، اى ، چون بندگان ايستانيده شوند مناديى ندا كند كه برخيزد آن كه أجر او بر خداى است - عز و جل - داخل جنت شود . پرسند كه كيست آن كه أجر او بر خداى است - عز و جل ؟
گويد : عفو كنندگان از مردمان . پس چندين و چندين هزار كس بر پاى خيزند و بىحساب در بهشت روند .
و ابن مسعود روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : لا ينبغي لوالي امر ان يؤتى بحدّ الاّ اقامه و اللّه عفوّ يحبّ العفو ثمّ قرأ :
وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا
( الآية ) ، « 79 » اى ، نبايد كه والى امرى كه بر او آرند حدى را كه نه آن را اقامت فرمايد ، و خداى عفو كننده است ، و عفو را دوست دارد ، پس و ليعفوا و ليصفحوا تا آخر آيت بخواند . و جابر روايت كرد كه پيغامبر - عليه السلام - گفت : ثلاث من جاء بهنّ مع الايمان دخل من اىّ أبواب الجنّة شاء ، و زوّج من الحور العين حيث شاء : من ادّى دينا خفيّا و قرأ في دبر كلّ صلوة
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
احد عشر مرّات « 80 » و عفا عن قاتله . قال أبو بكر : او أحداهنّ يا رسول اللّه ؟ قال او أحداهنّ ، اى ، سه چيز است هر كه آن را با ايمان بيارد از هر درى از درهاى بهشت كه خواهد در رود ، و از حور عين آن را كه خواهد به زنى داده شود : هر كه او را مىپوشيده بگزارد ، و پس هر نمازى يازده بار « 81 »
« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »
« 82 » بخواند ، و از كشندهء خود عفو كند . « 83 » بو بكر گفت : يا يكى از آن يا رسول اللّه ؟ گفت : يا يكى از آن .
آثار إبراهيم تيمى گفت كه مردى بر من ستم كند ، مرا بر وى رحمت آيد . و اين احسانى است وراى عفو ، زيرا كه دل وى مشغول [ 223 ] مىشود بدانچه متعرّض بىفرمانى خداى شده است به ظلم ، و روز قيامت بدان با وى مطالبت خواهند ، و او را جوابى نخواهد بود . و يكى از ايشان گفت كه چون حق تعالى خواهد كه بندهاى را تحفه دهد ، كسى را گمارد كه بر وى ظلم كند .
و مردى بر عمر عبد العزيز رفت ، از مردى شكايت مىنمود و در وى وقيعت مىكرد ، وى
هامش
( 78 ) يوسف 12 - 92 .
( 79 ) نور 24 - 22 .
( 80 ) در عربى و شرح زبيدى : عشر مرّات ( ده بار ) .
( 81 ) در عربى و شرح زبيدى : عشر مرّات ( ده بار ) .
( 82 ) يعنى سورهء« قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ »را ( زبيدى ) .
( 83 ) پيش از مرگ .