1 - اگر در جانب وجوب مراعات كرده و هر دو را به جا آوريم با واجب واقعى قطعا موافقت شده و لكن حرام واقعى هم حتما انجام شده .
2 - و اگر در جانب حرمت آن را رعايت نموده هر دو طرف را ترك كنيم با حرام واقعى موافقت قطعيّه شده و لكن با واجب واقعى مخالفت قطعيّه شده است .
* نتيجهء مطالب چيست ؟
اينست كه : عند العقل و العقلاء و الشّرع ، موافقت احتماليه با هر دو تكليف اولويت دارد از مخالفت قطعيّه در يكى و موافقت قطعيّه در ديگرى .
* فلسفهء حكم عقلى مزبور چيست ؟
اينست كه : عقل رعايت احتياط را به خاطر دفع عقاب محتمل لازم مىداند و لذا : ما را ارشاد نمىكند به اين كه عقاب محتمل را با ارتكاب عقاب مقطوع دفع كنيد .
* * *
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 669
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٦٦٩