نصف ديگر گفتهاند : عصر واجب است .
در اينجا على القاعده علم اجمالى كالجهل رأسا بوده و ما نبايد تكليفى داشته باشيم چرا كه مطلب را تفصيلا نمىدانيم .
امّا : دليل خارجى يعنى اجماع و ضرورت قائم شده بر اينكه نمىتوان بطور كلّى علم ( اجمالى ) را ناديده گرفت و شانه از زير بار مسئوليت خالى كرده و لذا : بايد يكى را بجاى آورى و ديگرى را ترك كنى ، چه اين دو طرف :
1 - وجه مشتركى داشته باشند ، مثل : ظهر و جمعه كه در نماز بودن مشتركاند .
2 - و يا وجه مشتركى نداشته باشند ، مثل اطعام و 60 روز روزهء رمضان كه دو امر متباين هستند .
حاصل مطلب اينكه :
طريق سوّم كه راه احتياط باشد تعيّن پيدا مىكند .
پس : اگر هيچ دليلى نبود بر وجوب احتياط ، مگر دليل مزبور ، همين دليل براى اثبات احتياط در ما نحن فيه كافى بود . علاوه بر اينكه : ما اوامر احتياط را در اينجا داريم .
* * *
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 62
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٦٢