* مراد از عبارت ( و هو على قسمين ) چيست ؟
اينست كه شبههء وجوبيّه بر دو قسم است .
* چرا شبههء وجوبيّه بر دو قسم است ؟
زيرا واجب ، يا مردّد ميان دو امر متباين است و يا مردّد ميان اقلّ و اكثر
* در تبيين شبههء وجوبيّه و دوران آن ميان متباينين مثال بزنيد ؟
فى المثل : 1 - شما علم اجمالى داريد كه در عصر غيبت در روزهاى جمعه ، يا نماز ظهر واجب است يا جمعه ولى بالتفصيل نمىدانيد كدام يك از اين دو قطعا واجب است . و هيچ قدر جامعى هم ميان آن دو وجود ندارد .
2 - و يا علم اجمالى داريد كه در سفر چهار فرسخى يا قصر واجب است يا اتمام ، كه اين دو متبايناناند .
* در تبيين شبههء وجوبيّه و دوران آن ميان اقلّ و اكثر استقلالى مثال بزنيد ؟
فى المثل : شما به عنوان مكلّف مىدانى كه نمازهائى از شما فوت شده است و لكن در عدد آنها شك داريد كه آيا سه نماز است مثلا و يا چهار نماز ؟
به عبارت ديگر : شما مىدانيد كه در عبادات تكليفى برعهدهء شماست و لكن شك داريد كه اقلّ بر شما واجب است و يا اكثر ؟
و يا مىدانيد كه در معاملات خود با زيد به او بدهكاريد و لكن شك داريد كه بدهى شما به او 1000 تومان است و يا 500 تومان ؟
* در تبيين شبههء وجوبيّه و دوران آن ميان اقلّ و اكثر ارتباطى مثال بزنيد ؟
فى المثل : شما به عنوان يك مكلّف ، به يك تكليف وجوبى مثلا نماز ، علم داريد . لكن شك داريد كه آيا متعلّق اين تكليف ، نماز با سوره است تا اكثر واجب باشد و يا نماز بىسوره است تا اقل واجب باشد .
در اينجا تكليف معلوم است ، لكن متعلّق آن مردّد ميان اقلّ و اكثر است ، كه اين شك برمىگردد به اينكه سوره جزء نماز است يا نه ؟ يعنى شك در جزء بودن سوره است براى نماز .
در اين مسئله اقوالى وجود دارد كه خواهد آمد .
* مراد از ( و ليس المثالان الاوّلان من الاقلّ و الاكثر ) چيست ؟
اينست كه شايد به ذهن كسى بيايد كه دو مثال ظهر و جمعه و قصر و اتمام ، از موارد اقل و اكثرند و متباين نيستند ، چرا كه :
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 21
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢١