الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
346
دقائق العلاج ( فارسي )
در بستهاى مىآورند و بوى به دارد بنا بنسخه يكى از اهل تجربه چنين است : برگ تنباكو را مىگيرند و رگبرگها را از برگها جدا مىكنند و برگها را مىكوبند و رگبرگها را مىجوشانند تا قواى آنها خارج شود و بقوام آيد سپس برگها را سائيده با آن خمير مىكنند و ده روز در آفتاب مىگذارند تا تخمير شود سپس شيشهاى از سركه تندى پر كرده و خالى مىكنند آنگاه آن را از آن ماده پر مىكنند و درش را مىبندند و گويا اگر از هم پاشيد بايد از جوشانده رگبرگها آنقدر زياد بكنند تا در آفتاب از هم نپاشد و اما بدانگونه كه در سيستان عمل مىشود اين خمير را در كوزهاى ريخته در سرگين پنهان مىكنند تا وقتى كه از آن بوى به بلند شود و بايد در كوزه را با گچ ببندند و بههرحال منظور تخمير شدن آن و پيدا شدن بوى به است و شكى نيست كه اگر بر آن خمير كمى سركه بريزند زودتر تخمير مىگردد ضمنا بايد گفت كه آب رگبرگها نبايد چندان غليظ باشد كه اجزاء خمير كاملا بهم بچسبد و پس از خشك شدن مانند سنگ شود بلكه بهتر اين است كه از هم بپاشد . 6 - نشوق التتن : صد درهم برگ تنباكو را با سركه مرطوب مىكنند و در ظرفى گذارده و آن را به مدت پنج روز يا بيشتر در شكمبه اسب دفن مىكنند تا وقتىكه مانند خمير شود آنگاه آن را بيرون آورده و خشك و بعد نرم مىكنند و پنج درهم روناس و يك دانق كندش و كمى پوست ليمو ( بقدرى كه معطر شود ) را نرم كوبيده و با آن مخلوط مىنمايند و گاه جوهر حسن لبه به قدرى كه خوشبو شود و يا جوهر صندل بر آن مىافزايند و بهنگام نياز به كار مىبرند . اين نشوق سبب ريختن مواد زائد مىشود و گاه عطسهآور است . 7 - نقوع ( خيسانده ) : اين دارو براى باقيمانده بيماريهاى حاد و تبها مفيد است و رگها را پاك مىكند . آلو 30 عدد ، مويز پاككرده بيست درهم