الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
342
دقائق العلاج ( فارسي )
و نيز براى ورم طحال و كبد ، سكسكه ، ترشى معده و باد گلوى ترش مفيد است اندازه خوراكش براى بزرگسالان چهار نخود و براى كودكان دو نخود است كه همراه با همين اندازه ريوند لينتبخش و براى طحال نيز سودمند مىباشد و نيم درهم آن با هموزنش با جوهر ليمو اشتها و گوارش را تقويت مىكند و غذا را بتحليل مىبرد و براى اين منظور بايد هريك از آنها را جداگانه در آب حل كرده و بعد آنها را ممزوج كنند كه در اين هنگام مىجوشد و سپس آن را مىآشامند « 1 » و نيز اگر با جوهر سركه آشاميده شود همين خاصيت را دارد « 2 » و اگر سى و شش جزء نمك قليا را با يكصد جزء جوهر سركه بياميزند و صاف كنند و پنجاه جزء جوهر سركه را به آن افزوده و بجوشانند تا نزديك به حالت انعقاد شود و سپس آن را در جاى گرمى و يا در آفتاب بگذارند براى استسقاء ، تنگى نفس ، و دردهاى سينه مفيد است و اندازه خوراكش شش تا پانزده گندم است و به آن نمك قلياى مدبر مىگويند . 160 - ملح الكهربا : ادرارآورى نيرومند است اندازه خوراكش پنج تا شش گندم است همراه با آب كرفس كوهى و روش ساختن آن در دهن الكهربا گذشت .
--> ( 1 ) نمك قليا كربنات دو سود طبيعى است و حاصل تركيب آن با جوهر ليمو يعنى اسيد سيتريك سيترات دو سود مىباشد و اين تركيب همانند داروى معروف بجوهر ميوه است . مترجم ( 2 ) مخفى نماند كه براى لينت دادن بمزاج و نضج دادن به آن منيزى ( سولفات دو منيزى . مترجم ) بهتر از نمك قليا است و اين همان نمك انگليسى سوخته است كه آن را با هموزنش ريوند مخلوط كرده مىآشامند و بايد با شربت ( قنداب ) همراه خورده شود كه جدا بازكننده است . مؤلف اعلى الله مقامه