الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
295
دقائق العلاج ( فارسي )
در سفيده تخم مرغ حل كرده بر موضع درد نقرس و مفاصل و غير آن ضماد مىكنند و بتجربه رسيده كه درد را به زودى فرو مىنشاند و اگر در جوهر دارچينى حل شود نيز اشكالى ندارد و بايد بر داروهائى كه گفته شد هشتاد درهم جوهر دارچينى بريزند و چهار روز در جاى گرمى بگذارند و بعد آن را برداشته صاف كنند و از هوا محفوظ نگاه دارند . مؤلف اعلى الله مقامه در حاشيه مىافزايد : در يك كتاب فرنگى ديدم كه لودانوم يا جوهر ترياك كه در متن از آن ياد كرديم سرد ، خشك ، خشككننده طبع و مفرح و نيروبخش قلب و آرامكننده اعصاب در حوادث مختلف و نيز تسكيندهنده دردهاى درونى است كه ناشى از حرارت و رطوبت باشد و نيز براى آرام كردن درد دستها و پاها سودمند است كه در هنگام شدت درد بايد خورده شود و براى كسى كه مبتلا به يبوست مزاج است مناسب نيست . اندازه خوراكش سى تا چهل قطره در چهارده مثقال آب است كه بدون خطر مىباشد اما بيش از آن خطرناك است و براى درد رحم پس از زايمان نيز سودمند مىباشد اما فرنگيها بجاى آب كه در متن گفتيم بيست و چهار مثقال عرق شراب دو آتشه و شصت مثقال شراب كهنه به كار مىبرند و اگر اين دارو را بر جائى كه سوخته بمالند تاول نمىزند و زخم نمىگردد . براى قولنج بيست گندم و براى قطع اسهال شديد و بهنگام ضرورت پس از پاكسازى چهار قطره تجويز مىكنند و نيز چهار قطره از آن را در آب برنج ريخته تنقيه مىكنند و اما اينكه اندازه خوراكش را سى تا چهل قطره نوشتهاند ظاهرا اشتباه است و اندازه درست سه تا چهار نخود است . 12 - لودانوى ديگر : براى بيماريهاى چشم و گوش و سردرد . مرمكى زعفران ، ترياك ، بنگدانه و كندر آنها را مىكوبند و مىبيزند و در هنگام نياز