الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
285
دقائق العلاج ( فارسي )
مىنشاند و مو را سپيد مىكند و با عسل يا پيشاب و يا آب دهن براى گزش حشرات سودمند مىباشد و با عاقرقرحا و سركه براى جذام و دانههاى سودائى اثر عجيبى دارد با سركه و بوره ارمنى « 1 » و سقز ( علك البطم ) براى آثار پوستى خارش جرب ( گال ) ، بهق ، پيسى ، كژدمك ( دانهاى كه از بيخ ناخن سر مىزند ) و پوسته پوسته شدن پوست بدن ( داء الحية ) ، داء الثعلب آكله ، زخمهاى تر و با حنا براى قوبا و با سركه و قيموليا ( گل بوته ) براى كچلى و همراه با جندبيدستر براى سختى اندامها و با دانه غار براى بيمارى هاى سرد و صداع و همراه با ماست و صمغ عربى به اندازه نصف گوگرد براى سعفه و زخمهاى سر و قوبا و همراه با بوره ارمنى و عسل براى نقرس نافع است ذرور آن عرق را قطع مىكند و سعوطش براى سكته و درد نيمه سر مفيد است و بخورش زكام و نزله را بند مىآورد و جنين را مىاندازد و حشرات را مىگريزاند و بخور و قطورش براى سنگينى گوش سود مىدهد براى معده زيان دارد و كتيرا يا شير ، آن را اصلاح مىكند اندازه خوراكش از دو دانق تا يك مثقال مىباشد و روغنش براى سردردها ، گال ، خارش و قوبا مفيد است . 3 - كحل ( سرمه ) براى ريزش اشك : ساذج هندى ، ماميران ، هليله زرد و مرجان از هركدام يك درهم مشك يك دانق آنها را مىكوبند و مىبيزند و به چشم مىكشند . 4 - كحل ديگر ( سرمه ديگر ) براى تقويت چشم : سى مثقال سنگ سرمه ( اثمد ) را در آتش مو ( درخت انگور ) مىاندازند و سپس نرم مىسايند آنگاه سه كف دست پوست كدوى قليانى را سوخته و در آب خاموش مىكنند و همانطور كه مرطوب است همراه با اثمد مىكوبند تا خشك شود و آن را بيخته
--> ( 1 ) بوره ارمنى نطرون يا جوش شيرين طبيعى است . د . م