الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
257
دقائق العلاج ( فارسي )
آور و مليّن است و براى درمان استسقاء ، سوء القنيه ( مقدمه استسقاء ) و تب هاى گرم مفيد است و بستگيهاى كليه و چادر پيه را مىگشايد و روىهمرفته داروئى بسيار سودمند است اندازه خوراكش از دو نخود تا نيم مثقال است . 5 - طرطر زاج : اين دارو منضجى بسيار خوب ، بازكنندهاى قوى براى اخلاط سرد است ملح طرطر سفيدشده ( كرم دو تارتار ) را در آب غافث حل مىكنند و مىپزند تا سفت شود و چند بار اين عمل را تكرار مىكنند سپس آن را مرطوب كرده در شيشه دهانهتنگى مىريزند و به اندازه نصف وزن آن روح الزاج كمكم مىريزند تا منعقد گردد و كمى رطوبت روى آن بماند آنگاه شيشه را بر خاكستر گرم مىگذارند تا اين رطوبت خشك شود سپس آن را برداشته محفوظ از هوا نگاه مىدارند اگر روح الزاج بيشتر باشد قىآور و اگر ملح بيشتر باشد ادرارآور ، بازكننده و نضجدهنده است و بايد با چيزهاى مناسب خورده شود براى درد نيمه سر يرقان و انواع بستگيها مفيد است و اگر با عرق كرفس كوهى خورده شود سنگ كليه و مثانه را خرد مىكند و براى ضعف كليه و بستگيهاى آن با 6 / 1 درهم شراب الورد بايد خورده شود و در بستگى ماساريقا و بستگى عروق هشت گندم با آب دارچينى و مويز پخته آن را مىخورند . و براى استسقاء يك سوّم درهم آن را با آب عسل مىخورند و يك سوّم درهم از آن با آب عسل موجب قاعدگيست ، براى انواع تبها چيزهاى مناسبى كه به مسهل نيروى بيشترى مىدهند با آن مخلوط مىكنند و براى بيماريهاى طحال و سودا مانند ندارد مقدار خوراكش براى همه بيماريها از يك ششم تا يك سوّم درهم است و اگر چيز ديگرى نباشد بايد با آب عسل خورده شود . براى نضج دادن ، يك اوقيه از آن را در دو رطل مويزى كه با