الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
239
دقائق العلاج ( فارسي )
آهك كشته در قرعى مخلوط مىكنند بهطورىكه بويش بيرون نرود و انبيق را بر آن سوار كرده و در ظرف بزرگى تقطير كرده و جاهاى اتصال را كاملا مىبندند و سپس آن را در شيشهاى ريخته درش را محكم مىبندند و هرگاه بخواهند كه آن را بو كنند انگشت شست را بر دهانه آن گذارده و تكان مىدهند سپس درش را دوباره مىبندند و بهتر اين است كه يك چهارم يا يك پنجم شيشه خالى باشد اين دارو براى دفع سردرد شگفتآور است « 1 » و در همان وقت اين درد را بهبود مىبخشد و اگر آن را با هموزنش روغن بادام بياميزند و از آن مرهم بسازند ضمادش براى درد سينه ، دردهاى عصبى و درد مفاصل و دست و پا مفيد است و در اين بيماريها گاهى چند قطره روغن دارچينى بر آن مىافزايند و ضمادش دردها را تسكين مىدهد گاهى براى درمان سردرد بمخلوط كردن نوشادر و آهك بدون تقطير اكتفا مىكنند و بههرحال بايد اين شمامه را از هوا حفظ كنند . مؤلف اعلى الله مقامه در حاشيه مىافزايد : در يكى از كتابهاى فرنگى ديدم كه اين دارو گرم و خشك و قوى است و بو كردن آن حرارت غريزى را برميانگيزد و آن را تقويت مىكند قلب را نيرو مىبخشد و بو كردن آن براى درد سر بخارى و آنكه از بيخوابى پيدا مىشود و نيز بو كردن و ماليدنش براى عقربزدگى و مارزدگى سودمند است و اگر پارچه مرطوبى را به آن آغشته كرده و بر دندان دردناك بگذارند درد آرام مىشود اما اگر به زبان برسد ممكن است قرحهاى در آن پديد آورد و بخار آن براى چشم زيانآور است و بايد در حال بو كردن چشم را ببندند و يك قطره از آن با آب سرد براى تقويت قلب و درد معده
--> ( 1 ) گاز حاصل از تركيب نوشادر يعنى كلرور دامونيم و آهك كشته يا هيدرات كلسيم ، گاز آمونياك است . مترجم