الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
576
دقائق العلاج ( فارسي )
اگر نوك آنها برگشته نباشد از آن بپرهيز كه بد است و اگر در يك گاو پيدا شود به همه گاوها سرايت مىكند گاوى كه مىخواهند مايه آبله را از آن بگيرند بايد جوان باشد اما همينكه آبله در او پديد آمد و سرخ شد روى آن را كمى خراش بده و بگذار تا خون و چرك از آن بيايد سپس آن را بفشار تا مادهاى كه لزج صاف و مانند شمع كافورى درخشان است خارج شود ، اين ماده همينكه خشك شود مثل قند مكرر ( قندى كه دو يا چند بار ذوب و صاف شود . مترجم ) به نظر مىآيد ، آنگاه بايد مايه را با چوبهائى كه براى اين كار آماده كردهاند بگيرند و خشك و آن را از هوا حفظ كنند يا بايد مايه را روى قطعههاى شيشهاى آماده بگذارند و قطعه شيشه ديگرى بر آن بنهند و دور آن را موم بگيرند اگر مايه آبله را از انسانى كه با مايه گاوى آبله كوبى شده بگيرند نيز چنين بايد كرد يا بايد صبر كنند تا آبله بر بدن او يا گاو خشك شود و پوستش را جدا كرده محفوظ از هوا نگهدارند و در وقت نياز دو طرف آن پوست را با كارد آهنى بتراشند و قسمت ميانى آن را آنطور كه خواهيم گفت استعمال كنند و بههرحال شايسته آن است كه انسان را با مايه آبله گاوى آبلهكوبى كنند تا از زيان ايمن باشد . فائده - هرگاه بخواهند آبلهكوبى كنند بايد بازو و يا مچ را سه خراش بدهند بهطورىكه طول هر خراش به اندازه سه دانه آبله باشد و نبايد به آلت خراش آنقدر فشار بدهند كه به گوشت داخل شود بلكه كافى است كه پوست نازك را بخراشند تا خون از آن بيرون بيايد ، سپس مايه آبله را كه در شيشه محفوظ نگاهداشتهاند در آب حل مىكنند و نوك ابزار خراش را در هر دو طرف به آن آلوده و محكم بر محل خراش مىگذارند بعد موضع را محفوظ نگاه مىدارند تا مايه خشك شود ، سپس چيزى مانند يك قاب گردو يا چنبره بر آن مىبندند