مىباشد . بنابراين با دگرگونه شدن اسطقسات و يا متممات انسان نيز ديگرگون مىشود اما اسطقسات يعنى عناصر بحسب تغيير اوضاع افلاك و قرانات آن دگرگون مىشود اعم از آنكه در يك زمان باشد و يا در دورانهاى مختلف ، اين مسئله قابل ديدن و حسن كردن است و دراز كردن مطلب لازم نيست . به‌هرحال اختلاف هيأت‌ها ، اخلاق ، عمرها و فهم مردم در دوره‌هاى مختلف از همين روى است و غايت و نهايتى براى آن نيست هرچند كه افراد آدمى از يك نوعند اما هركس داراى ويژگيهاى خودش است كه بسته بوقت مكان ، كم ، كيف ، جهت ، رتبه و وضع و غير اينها است و هيچ‌كس به همه اوضاع و احوال و آن ويژگيها آگاهى ندارد . بنابراين نمىتوان به آنچه كه نويسندگان كتب پزشكى نوشته‌اند و گفته‌اند اعم از درمانها و يا داروهاى مختلف و اثر آنها در ابدان تكيه و بدانها عمل كرد مگر آنكه كسى شخصا آزمايش كند چه بدن اشخاص در دوره‌ها ، زمانها و جاهاى مختلف متفاوت مىباشد و از همين روى است كه مىبينيم استادى كه درباره‌اش گمان بد نمىبريم با تأكيد تمام داروئى را در يك بيمارى سفارش مىكند اما در حال حاضر چنين تأثيرى از آن دارو نمىبينيم ، آدم نادان چنين مىپندارد كه او راست نگفته است اما اين درست نيست چه با تغيير زمان و با دگرگونى بدنها و اختلاف يافتن شهرها و روستاها بدنها تغيير يافته است پس روشن است كه بكتب اعتماد قطعى نمىتوان داشت . اما بديهى است كه كليات و حقايق مسائل فوق تغيير نمىكند . ولى از جهت عملى ، واجب اين است كه در هر شهر و در هر اقليم و در هر زمانى بآزمايش بپردازند . به‌هرحال خداوند زمين را از لطف و عنايت به