الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )
513
دقائق العلاج ( فارسي )
تبهاى يكروزه درمان اين تبها آسان است و بايد ديد كه سبب چيست و آن را قطع يا بيمارى
--> - كه كمى ترش باشد مانند خيسانده تمر هندى يا ماء الشعير يا ملح طرطر قىآور يا كمى انتيموان بماء الشعير بيفزايند و بياشامند . اما در تبهاى التهابى دائمى درمانش پرهيز و نوشيدن نوشيدنيهاى سردكننده مانند آب ليمو ، ماء الشعير ، آب صمغ و آب عسل و استراحت است و همين كافى است و اغلب بيماران با بحران بهبود مىيابند و گرنه بايد بطور عمومى و يا موضعى فصد كنند . درمان تبهاى صفرائى همان است كه گذشت و اگر تب با بحران قطع نشود بايد قىآور ضعيفى بخورند و در آغاز تب قىآور و مسهل را باهم نبايد خورد تب بلغمى درمانش نوشيدن ماء الشعير ، آب ليمو و آب پرتقال است و اگر بهبودى نيافت و بلغم باقى بود بايد مسهل سبكى مانند روغن كرچك يا تمر هندى خيسانده يا فلوس جوشانده بنوشند و يا قىآورى با اين تركيب ، شصت تا يكصد سانتىگرم ايپ كاكوانا ( اپيكا ) با پنج تا سى سانتىگرم انتيموان بخورند تب سخت و تند درمانش استعمال چيزهائى است كه براى بيمار ضعف بياورد و بطور عام بايد فصد كنند و از خوردن پرهيز كنند و چيزهاى حلكنندهاى مانند شيره بادام ، آب دريا كه سرد شده باشد ، ماء الشعير و خيسانده برگ پرتقال يا بنفشه بياشامند و اگر مزاجشان خشك باشد بايد با جوشانده ختمى خبازى يا بزر كتان تنقيه كنند . اگر عوارض مغزى هم وجود داشته باشد بايد بر پشت گوش زالو بيندازند و يا سر را خراش بدهند و يا داروهاى سردكننده بر آن بگذارند . در تب دق بايد داروى سردكننده مسكن به كار ببرند و غذاى سبكى مانند شير و حريره و تخممرغ بخورند و از غذاهاى پرنيرو و حمام سرد و نيم گرم بپرهيزند و ماهها اين درمان را ادامه دهند . اينست تمام دانش ايشان مؤلف اعلى الله مقامه -