كمر و علامت سنگ مثانه درد بالاى آلت ، بيرنگى ادرار و كم‌كم آمدن آن و تير كشيدن در آلت است . گاهى هم ممكن است پيشاب بند بيايد « 1 » سبب اين بيمارى تنگى مجرى و حرارت كليه و مثانه و كيموس نارس غليظ و لزج است كه سبب تشكيل شن مىگردد و از بهم پيوستن شنها سنگ پيدا مىشود ، همانطور كه در ديگ حمام نيز توليد مىگردد ، رنگ سنگ و شن كليه قرمز است و رنگ سنگ و شن مثانه سفيد مىباشد و گفته‌اند كه عده سنگهاى مثانه گاه به دوازده عدد مىرسد كه هركدام به اندازه يك فندق هستند و گفته شده كه سنگى به اندازه يك تخم‌مرغ هم ديده شده است . درمان اين بيمارى جدا دشوار مىباشد و بجز دست خداوند چيزى نمىتواند اين سنگها را بدون دسترسى به آن خرد كند . براى اين بيمارى داروهاى زيادى شمرده‌اند كه از آن جمله است : « 2 » شوره تصفيه شده يك و نيم گرم همراه با هشتاد سانتىگرم زعفران و هشتاد سانتىگرم بسباسه و نيز دهن البلسان ، دهن حب العرعر ، دهن الرازيانج شن را خارج مىكنند . دهن الكهرباء با آب كرفس كوهى ( فطراساليون ) و طلاى محلول براى سنگ مثانه و روح الملح با آب كاهو و زاج آهن و مس براى سنگ كليه و مثانه مفيدند . شند ( عطريست كه از تصعيد كردن نوعى حسن لبه بدست مىآيد - مترجم ) سنگ را بيرون مىراند و طرطرزاج با آب فطراساليون و فلونيا براى سنگ كليه و مثانه و الماء الخارق و معجون رضوى با آب سداب

--> ( 1 ) جدوار ، جلب ، نخود ، دارچينى ، كله گوسفند ، ريوند و سداب خاصيتهائى در بيماريهاى كليه دارند كه در مفردات متفرقه آمده است . مؤلف اعلى الله مقامه ( 2 ) اسفنج ، خرما ، هويج ، جو انگليسى ( حب القلت ) ، پوست مار ، شويد ، آب ، زنيان مارچوبه خواصى براى سنگ دارند كه در باب مفردات در مقاله پنجم آمده است مراجعه كن . مؤلف اعلى الله مقامه